Khi hiểm nguy luôn cận kề
Bài viết kể về hành trình của cựu Thanh niên xung phong Lê Thị Khải, người đã tuổi trẻ của mình cống hiến trên những tuyến giao thông ác liệt trong kháng chiến chống Mỹ. Qua ký ức về những năm tháng gian khổ, vết thương chiến tranh và bài hát “Sáng mãi tên anh”, câu chuyện làm nổi bật lòng yêu nước, tình đồng đội và sự tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Có những âm thanh tưởng như rất đỗi bình thường, nhưng khi đi qua một đời người lại trở thành ký ức không thể phai. Với bà Lê Thị Khải, đó là tiếng tàu chạy trên tuyến đường sắt Nam Định – Thanh Hóa, nơi bà từng gắn bó những năm tháng tuổi đôi mươi trong lực lượng Thanh niên xung phong.
Sinh năm 1945, quê ở xã Hoàng Diệu, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội, bà Khải hiện là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Cựu TNXP xã Hoàng Diệu, Chi hội trưởng Chi hội TNXP thôn Bài Trượng. Trở về cuộc sống đời thường sau chiến tranh, bà vẫn giữ sự nhiệt tình, trách nhiệm và gắn bó với công tác Hội.
Giữ mạch đường giữa bom đạn
Năm 1965, vừa tròn 20 tuổi, bà Khải lên đường tham gia TNXP. Bà được phân công về đơn vị N81, thuộc Đội Thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước, thực hiện nhiệm vụ bảo đảm giao thông từ Nam Định đến Thanh Hóa.
Những ngày ấy, tuyến đường sắt thường xuyên trở thành mục tiêu đánh phá. Sau mỗi trận bom, bà cùng đồng đội lại khẩn trương khắc phục hậu quả, sửa đường, đắp nền, rà phá bom mìn và thu dọn vật cản. Công việc nối tiếp trong điều kiện thiếu thốn, nguy hiểm nhưng không ai được phép chậm trễ.
Với những người trực tiếp làm nhiệm vụ, khoảnh khắc đáng mừng nhất có lẽ là khi tuyến đường được khôi phục và đoàn tàu tiếp tục hành trình. Tiếng tàu chạy qua không chỉ báo hiệu công việc đã hoàn thành, mà còn là sự ghi nhận thầm lặng cho những nỗ lực của họ.
Nhưng tuyến đường ấy cũng để lại trong bà một dấu ấn không thể quên. Tháng 7/1965, trong lần đi lấy dụng cụ cho đơn vị, khi đến khu vực cầu Đò Lèn, Thanh Hóa, bà bị mảnh tên lửa văng trúng đầu. Sau khi được đồng đội đưa đi điều trị, bà trở lại đơn vị và tiếp tục công việc. Vết sẹo còn lại trên đầu trở thành kỷ niệm của một lần chiến tranh đi qua cuộc đời mình ở khoảng cách rất gần.
Cuối năm 1969, bà hoàn thành nhiệm vụ, chuẩn bị trở về quê hương. Trước giờ chia tay, những kỷ niệm về đồng đội khiến bà xúc động và sáng tác bài chèo “Sáng mãi tên anh”. Qua ca khúc, bà gửi gắm sự tưởng nhớ, biết ơn đối với những người đã hy sinh và tình cảm dành cho những người từng sát cánh bên mình.
Sau khi xuất ngũ, bà Khải trở về quê và tiếp tục tham gia các hoạt động tại địa phương, nhiều năm gắn bó với Hội Cựu TNXP. Với bà, gặp lại đồng đội, cùng nhau nhắc chuyện cũ cũng là một cách gìn giữ những năm tháng đã qua.
Giờ đây, chiến tranh đã lùi xa, những chuyến tàu năm nào cũng chỉ còn trong ký ức. Nhưng với bà Khải, tiếng tàu từng vang lên giữa những ngày bom đạn vẫn là một thanh âm đặc biệt – gợi nhớ về tuổi hai mươi, về những người đồng đội và một chặng đời đã góp phần làm nên những ngày bình yên hôm nay.


