Khi hy sinh trở thành lẽ sống

Có những ký ức dù thời gian đã đi qua hàng chục năm vẫn không thể phai mờ. Đó là ký ức về những mái nhà từng che chở cán bộ, những chuyến tiếp tế vượt qua sự kiểm soát của địch và những người mẹ đã âm thầm gửi chồng, gửi con cho cách mạng. Trong ký ức ấy, mẹ Trương Thị Tư, thường gọi là má Tư Sang, ở ấp Phú Thạnh, xã Phú Hựu, tỉnh Đồng Tháp, là một hình ảnh đầy xúc động về người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.

Mái nhà của lòng tin

Má Tư có 10 người con. Chồng bà tham gia công an huyện, sau đó thoát ly công tác tại hậu cần tỉnh Vĩnh Long. Khi chồng đi làm nhiệm vụ, má vừa chăm sóc các con, vừa lo việc đồng áng và tích cực tham gia phong trào cách mạng ở địa phương.

Bà đào công sự quanh nhà để nuôi chứa cán bộ. Với một gia đình đông con, việc che giấu cán bộ đòi hỏi sự cẩn thận và bản lĩnh. Chỉ cần một sơ suất, cả gia đình có thể gặp nguy hiểm. Địch từng treo thưởng lớn để truy bắt chồng má, nhưng bà vẫn không từ bỏ con đường đã chọn.

Má vừa làm lụng nuôi gia đình, vừa thực hiện những nhiệm vụ được giao. Khi các con khoảng 15-16 tuổi, bà cho các con tham gia kháng chiến. Người mẹ ấy hiểu rằng cuộc chiến giành độc lập cần sự góp sức của tất cả mọi người.

Theo phân công của chi bộ, má phụ trách thu thuế, lúa gạo và những khoản đóng góp của nhân dân cho cách mạng. Bà còn tìm cách liên hệ với cơ sở mật để mua thuốc men, dụng cụ y tế, nilon, vải và chà gạo.

Bọn mật thám thường xuyên nghi ngờ, theo dõi. Nhưng má luôn tìm cách ứng phó bằng sự khôn khéo. Những công việc tưởng chừng bình thường lại trở thành những nhiệm vụ đầy nguy hiểm.

Kiên cường trong từng thử thách

Bà Nguyễn Thị Pho từng theo má Tư đi xay gạo khi mới 14 tuổi. Bà nhớ rằng má thường dặn phải bình tĩnh, biết ngụy trang và không được để lộ nhiệm vụ.

Khoảng 10 ngày má lại đi xay gạo một lần. Khi bị địch nghi ngờ, má không hề hoảng sợ. Bà bình thản giải thích rằng nhà đông con nên cần xay nhiều gạo. Chính sự tự nhiên và bình tĩnh ấy giúp má vượt qua những lần kiểm tra.

Ở địa phương lúc bấy giờ, địch đóng nhiều đồn bốt, lực lượng hai bên bố trí xen kẽ. Ban ngày địch kiểm soát, ban đêm lực lượng cách mạng hoạt động. Cuộc sống của người dân vì thế luôn ở trong tình trạng nguy hiểm.

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tư cho biết má Tư và bà con đã hết lòng chở che, cung cấp lương thực, thuốc men, giúp cán bộ, chiến sĩ bám cơ sở hoạt động cho đến ngày thống nhất.

Má còn tích cực tham gia phong trào đấu tranh chính trị của phụ nữ. Bà cùng chị em đấu tranh chống bắt lính, phá cầu đường. Có lần tham gia đấu tranh tại tỉnh Vĩnh Long, má bị địch bắt và áp giải qua Cần Thơ.

Tại đây, địch sử dụng nhiều thủ đoạn để buộc bà khai báo. Từ dụ dỗ, mua chuộc đến uy hiếp, đánh đập, tất cả đều không thể lay chuyển được má.

Không thu được thông tin, địch vẽ cờ ba sọc lên nón lá rồi thả về. Má và các chị em đồng loạt ném bỏ những chiếc nón. Khi địch tiếp tục vẽ biểu tượng ấy lên áo, họ lại vứt bỏ áo.

Hành động ấy không cầu kỳ nhưng thể hiện rõ bản lĩnh. Trước kẻ thù, những người phụ nữ ấy không chịu khuất phục.

Những dấu ấn không phai

Trong căn nhà gia đình má Tư hiện còn 5 Bằng Tổ quốc ghi công cùng nhiều Huân, Huy chương và danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Mỗi tấm bằng là một dấu tích của sự hy sinh.

Nhìn lại cuộc đời má, điều khiến người ta xúc động không chỉ là những mất mát của gia đình mà còn là cách má đối diện với chiến tranh. Mẹ không đầu hàng trước sợ hãi mà biến những việc nhỏ bé hằng ngày thành sự đóng góp cho cách mạng.

Ngày hôm nay, đất nước đã hòa bình. Nhưng câu chuyện về mẹ Trương Thị Tư vẫn là lời nhắc nhở về giá trị của cuộc sống bình yên. Mẹ và những người như mẹ đã dành những năm tháng đẹp nhất của đời mình để góp phần đưa đất nước đến ngày thống nhất.