Khi ký ức vẫn còn nguyên vẹn

Một thời áo xanh và những chuyến tàu không ngừng bánh

Mỗi chuyến tàu đi qua an toàn trong những năm tháng chiến tranh đều có phần đóng góp thầm lặng của những người ngày đêm bám đường. Trong số đó có nữ TNXP Lê Thị Khải, sinh năm 1945, người dân xã Hoàng Diệu, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội. Sau những năm tháng tuổi trẻ cống hiến nơi tuyến lửa, bà trở về quê hương và tiếp tục gắn bó với các hoạt động cộng đồng. Hiện bà là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Cựu TNXP xã Hoàng Diệu và Chi hội trưởng Chi hội TNXP thôn Bài Trượng.

Người dân địa phương biết đến bà bởi sự nhiệt tình, trách nhiệm và luôn hết lòng với các phong trào. Còn trong ký ức của bà, những năm tháng TNXP vẫn là quãng đời đặc biệt, nơi bà cùng đồng đội sống và làm việc giữa những thử thách khắc nghiệt nhất.

Giữ đường giữa bom đạn

Năm 1965, khi vừa bước sang tuổi 20, bà Khải gia nhập lực lượng TNXP. Đó là những năm cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước diễn ra ác liệt. Những người trẻ tuổi khi ấy mang trong mình khát vọng được cống hiến, sẵn sàng đến bất cứ nơi nào Tổ quốc cần.

Bà được biên chế vào đơn vị N81, Đội Thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước. Đơn vị có nhiệm vụ bảo đảm giao thông thông suốt từ Nam Định đến Thanh Hóa, đặc biệt là tuyến đường sắt nối giữa hai tỉnh.

Nhiệm vụ của bà và đồng đội là sửa chữa, đắp lại những đoạn đường bị bom phá hỏng, rà phá bom mìn và loại bỏ các vật cản trên tuyến. Để những chuyến tàu có thể tiếp tục hành trình, họ phải làm việc không kể ngày đêm.

Công việc nặng nhọc nhưng nguy hiểm nhất vẫn là bom mìn. Những người TNXP không thể biết trước lúc nào bom sẽ rơi xuống. Tuy nhiên, sau mỗi trận đánh, họ lại nhanh chóng trở lại vị trí để khắc phục hậu quả.

Trong ký ức của bà Khải, hình ảnh những chuyến tàu đi qua luôn là một nguồn động viên lớn. Khi tiếng tàu vang lên giữa không gian chiến tranh, những người làm nhiệm vụ biết rằng công sức của mình đã góp phần giữ cho tuyến giao thông tiếp tục hoạt động.

Tháng 7-1965, bà Khải từng bị thương khi đang trên đường thực hiện nhiệm vụ. Khi được cử về phía Nam lấy dụng cụ cho đơn vị, bà đến nửa cầu Đò Lèn, tỉnh Thanh Hóa. Một quả tên lửa bắn xuống đầu cầu, mảnh tên lửa văng vào đầu khiến bà bị thương.

Đồng đội đưa bà đến bệnh viện gần đó điều trị. Sau khi bình phục, bà tiếp tục trở lại công việc. Vết sẹo còn trên đầu trở thành dấu tích của một thời tuổi trẻ mà bà không bao giờ quên.

Đến tháng 12-1969, bà hoàn thành nhiệm vụ và xuất ngũ. Trước khi chia tay đơn vị, bà sáng tác bài hát chèo “Sáng mãi tên anh”. Bài hát được viết trong đêm cuối cùng bên những người đồng đội đã cùng bà trải qua những năm tháng khó khăn.

Ca khúc là lời tri ân đối với những người đã hy sinh, các thương binh và những người đã quên mình vì Tổ quốc. Những lời hát giản dị nhưng chứa đựng tình cảm sâu sắc. Khi bà cất tiếng hát, nhiều đồng đội không khỏi xúc động.

Đối với những người từng sống giữa chiến tranh, tình đồng đội là thứ tình cảm đặc biệt. Họ đã cùng nhau chia sẻ gian khổ, cùng làm việc trong hiểm nguy và cùng chứng kiến những mất mát. Vì thế, ngày chia tay cũng là ngày những ký ức sâu sắc nhất ùa về.

Sau khi xuất ngũ, bà Khải trở về quê hương. Nhiều năm sau, bà vẫn tiếp tục tham gia công tác Hội Cựu TNXP và các phong trào ở địa phương.

Những chuyến tàu năm xưa có thể đã đi qua từ lâu, nhưng ký ức về những ngày giữ đường vẫn còn ở lại. Câu chuyện của bà Khải giúp thế hệ hôm nay hiểu rằng phía sau mỗi nhiệm vụ tưởng như bình thường là sự hy sinh thầm lặng của rất nhiều con người.