Khi làng Thủy Triều nổi dậy
Chiến công Thủy Triều đã thôi thúc lớp lớp thanh niên khoác ba lô nhập ngũ. Thậm chí, có cả những người từng ở bên kia chiến tuyến, sau khi trở về đã đứng vào hàng ngũ du kích, cầm súng bảo vệ xóm làng.
Ông Nguyễn Dư là một trường hợp đặc biệt. Khi anh trai tập kết ra Bắc, ông ở lại quê nhà, gánh vác việc chăm sóc người mẹ già mù lòa và đỡ đần chị dâu nuôi cháu nhỏ. Nghe lời mẹ, ông sớm lập gia đình để có thêm đôi tay chia sẻ. Nhưng niềm vui ngắn chẳng tày gang, chỉ ít lâu sau, ông bị bắt đi quân dịch, đưa vào tận Phú Yên, để lại phía sau mái nhà chia cắt trong nỗi lo âu.
Ông Nguyễn Dư (phải) kể về thời gian cầm súng bảo vệ xóm làng. ẢNH: TRANG THY
Khi làng Thủy Triều nổi dậy, người vợ trẻ chẳng quản hiểm nguy vượt hàng trăm cây số vào Phú Yên báo tin. Ngày gặp lại nơi đất khách, hai vợ chồng nghẹn ngào bàn mưu xin về phép vì "mẹ hấp hối". Nhờ lời nói dối ấy, ông được trở về. Giây phút cả gia đình ôm nhau, nước mắt tuôn như mưa.
Ngay sau đó, du kích trong làng tìm đến, nhờ ông sửa khẩu trung liên bị hỏng. Nhờ từng trải qua quân dịch, ông am tường cơ khí nên chỉ thoáng chốc đã khiến nòng súng lại vang tiếng đanh thép. Cũng từ khoảnh khắc ấy, ông dấn thân hẳn vào con đường cách mạng. "Ban đầu, tôi trực tiếp vác trung liên ra trận. Về sau, một thanh niên làng cao lớn, khỏe mạnh trốn quân dịch trở về, thay tôi gánh khẩu súng nặng nề đó", ông Dư nhớ lại.
Từ làng chiến đấu năm xưa, nay Thủy Triều đã thành tổ dân phố khang trang với 286 hộ dân, hơn 1.200 nhân khẩu. Ruộng đồng rộng 70 ha được dồn điền đổi thửa, năng suất ngày càng cao. Người dân tự nguyện hiến đất, góp công làm đường bê tông khắp ngõ xóm. "Diện mạo quê hương thay đổi nhiều lắm. Nhà cửa xây dựng khang trang, đường sá thông thoáng, đi lại thuận tiện hơn trước", ông Nguyễn Duy Tân, Tổ trưởng tổ dân phố Thủy Triều, hồ hởi chia sẻ.
Ngày nay, những hố bom sâu hoắm một thời đã được san lấp, biến thành vườn ruộng, cho cây trái ngọt lành, lúa vàng trĩu hạt. Những hàng cau vẫn kiêu hãnh vươn thẳng trời xanh như chứng nhân thầm lặng của bao mùa giông bão. Người dân thong thả chèo ghe thả lưới, bắt cá tôm trên sông Thoa, Trà Câu, cải thiện bữa cơm thường nhật.
Chiến công năm nào vẫn được lớp cao niên truyền lại, để thế hệ con cháu lắng nghe, hiểu thêm những hy sinh không dễ gì bù đắp. Câu chuyện về những người như ông Võ Ngọc Thanh, bà Võ Thị Hạnh, ông Nguyễn Dư… trở thành sợi dây vô hình nối liền quá khứ và hiện tại, bồi đắp tình yêu quê hương trong lòng lớp trẻ.
