Khi lời ca nối dài ký ức

Nhắc đến cựu TNXP Lê Thị Khải, người dân xã Hoàng Diệu, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội thường nhớ đến một người phụ nữ nhiệt tình, sống trách nhiệm và luôn tích cực với công việc chung. Nhưng phía sau hình ảnh ấy là câu chuyện về một cô gái tuổi đôi mươi từng dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho những tuyến đường giữa chiến tranh.

Bà Khải sinh năm 1945. Hiện bà là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Cựu TNXP xã Hoàng Diệu và Chi hội trưởng Chi hội TNXP thôn Bài Trượng. Với sự tận tâm và gắn bó lâu năm, bà được chính quyền và nhân dân địa phương tin yêu, quý mến.

Từ những tuyến đường năm xưa

Năm 1965, khi vừa tròn 20 tuổi, bà Khải gia nhập lực lượng TNXP. Bà được biên chế vào đơn vị N81, thuộc Đội Thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước.

Nhiệm vụ của đơn vị là bảo đảm giao thông từ Nam Định đến Thanh Hóa, đặc biệt là tuyến đường sắt nối giữa hai tỉnh. Bà cùng đồng đội sửa chữa những đoạn đường bị bom phá, đắp lại nền đường, rà phá bom mìn và dọn dẹp vật cản.

Công việc diễn ra trong điều kiện chiến tranh nên nguy hiểm luôn cận kề. Tuy vậy, những người TNXP vẫn kiên trì bám tuyến. Họ hiểu rằng phía sau những đoạn đường được sửa chữa là những chuyến tàu, những nhiệm vụ và sự thông suốt của tuyến giao thông.

Tháng 7-1965, bà Khải được cử về phía Nam lấy dụng cụ. Khi đi đến nửa cầu Đò Lèn, tỉnh Thanh Hóa, một quả tên lửa bắn xuống đầu cầu. Mảnh tên lửa văng vào đầu khiến bà bị thương.

Đồng đội đưa bà đến bệnh viện gần đó. Sau thời gian điều trị, bà trở lại đơn vị. Vết sẹo trên đầu vẫn còn đến ngày nay, trở thành dấu tích của những năm tháng bà từng trải qua.

Đến tháng 12-1969, bà hoàn thành nhiệm vụ và xuất ngũ. Trước ngày rời đơn vị, bà sáng tác bài hát chèo “Sáng mãi tên anh”.

Bài hát là lời tri ân dành cho các liệt sĩ, thương binh và những người đã quên mình vì nước. Khi ca khúc được cất lên, những người đồng đội không khỏi xúc động. Trong đó có niềm tự hào về một thời tuổi trẻ và nỗi thương nhớ dành cho những người đã mãi mãi nằm lại.

Sau khi xuất ngũ, bà trở về quê hương. Nhưng bà không rời xa những ký ức về đồng đội. Nhiều năm qua, bà tiếp tục tham gia Hội Cựu TNXP và đảm nhiệm vai trò Chi hội trưởng Chi hội TNXP thôn Bài Trượng.

Ở tuổi xế chiều, bà vẫn tích cực với các phong trào địa phương. Những việc làm hôm nay tuy không còn gắn với bom đạn, nhưng vẫn thể hiện tinh thần trách nhiệm từng được hình thành từ những năm tháng TNXP.

Với bà Khải, giữ gìn tình đồng đội cũng là giữ gìn ký ức của một thế hệ. Bởi mỗi người từng đi qua chiến tranh đều mang theo một câu chuyện, và mỗi câu chuyện ấy góp phần tạo nên ký ức chung của dân tộc.

Hơn nửa thế kỷ đã qua, người nữ TNXP năm nào giờ đã có mái tóc bạc. Nhưng tinh thần cống hiến vẫn còn đó. Từ những tuyến đường năm xưa đến những hoạt động ở quê hương hôm nay, bà Lê Thị Khải vẫn lặng lẽ giữ trọn nghĩa tình với đồng đội và với cuộc đời.