Khi lòng dũng cảm vượt qua nỗi sợ

Có những con đường được tạo nên từ đất đá, nhưng cũng có những con đường được ghi dấu bằng mồ hôi, nước mắt và cả tuổi trẻ của con người. Quốc lộ 15A trong những năm chiến tranh là một con đường như thế. Trên tuyến đường ấy, tại Ngã ba Đồng Lộc, La Thị Tám đã góp một phần tuổi xuân của mình để giữ cho mạch giao thông không bị chia cắt.

La Thị Tám sinh ra ở xã Vĩnh Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, trong một gia đình nông dân nghèo. Cha mất sớm, cuộc sống gia đình gặp nhiều thiếu thốn. Từ khi còn nhỏ, cô đã phải nghỉ học để phụ giúp mẹ, sớm biết đến những nhọc nhằn của cuộc sống.

Năm 1967, khi vừa tròn 18 tuổi, La Thị Tám tình nguyện gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong. Cô được phân công về đơn vị C2 thuộc ngành Giao thông vận tải Hà Tĩnh, làm nhiệm vụ trên tuyến Quốc lộ 15A.

Đó là thời điểm cuộc chiến tranh đang diễn ra gay gắt. Quốc lộ 15A trở thành tuyến đường quan trọng phục vụ việc đưa sức người, sức của từ hậu phương vào chiến trường. Ngã ba Đồng Lộc, nơi giao nhau của nhiều tuyến đường, vì thế trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội.

Máy bay địch liên tục xuất hiện trên bầu trời. Những trận bom khiến đất đá tung lên, mặt đường bị xé nát. Nhưng khi tiếng bom vừa dứt, những người thanh niên xung phong lại lập tức có mặt để sửa đường.

Trong số những người làm nhiệm vụ tại đây, La Thị Tám được giao công việc đặc biệt. Cô đứng trên một quả đồi cao để quan sát máy bay và đếm bom.

Với chiếc ống nhòm trong tay, cô phải theo dõi từng đợt máy bay, xác định số bom rơi xuống và vị trí của chúng. Sau đó, những điểm bom được đánh dấu bằng các cọc tiêu để phục vụ việc xử lý.

Suốt 200 ngày đêm, La Thị Tám đã đếm và cắm tiêu 1.205 quả bom.

Con số ấy cho thấy mức độ khốc liệt của chiến trường cũng như sự bền bỉ của người thực hiện nhiệm vụ. Mỗi lần máy bay xuất hiện, cô lại phải đối mặt với nguy hiểm. Không ai biết quả bom tiếp theo sẽ rơi xuống đâu.

Thế nhưng cô vẫn đứng đó.

Cùng với La Thị Tám, nhiều thanh niên khác cũng ngày đêm bám trụ Đồng Lộc. Họ sống trong những căn hầm tránh bom, ăn những bữa cơm giản dị và tranh thủ nghỉ ngơi giữa những khoảng thời gian hiếm hoi yên tiếng súng.

Họ hiểu rằng nhiệm vụ của mình tuy không phải lúc nào cũng trực tiếp đối mặt với quân địch nhưng có ý nghĩa quan trọng đối với chiến trường. Một đoạn đường được giữ thông đồng nghĩa với một chuyến xe có thể tiếp tục đi về phía trước.

Những nỗ lực ấy đã được ghi nhận. Cuối năm 1968, La Thị Tám được tặng Huy hiệu Bác Hồ. Ngày 22/12/1969, cô được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 20 tuổi.

Sau chiến tranh, La Thị Tám trở về quê hương, lập gia đình và tiếp tục công tác tại cơ quan Dân - Chính - Đảng của Tỉnh ủy Hà Tĩnh.

Những năm tháng ở Đồng Lộc đã trở thành một phần không thể tách rời trong cuộc đời bà. Đó là quãng thời gian tuổi trẻ được đặt giữa những thử thách khắc nghiệt nhưng cũng là thời điểm bà cùng đồng đội tạo nên những dấu ấn đáng tự hào.

Ngày nay, những đoàn xe đi qua những tuyến đường rộng rãi, bình yên sẽ khó hình dung được cảnh tượng nơi đây từng chìm trong bom đạn. Nhưng câu chuyện về La Thị Tám vẫn nhắc chúng ta nhớ rằng mỗi con đường của hòa bình đều có dấu chân của những người đã từng hy sinh và cống hiến.