KHI LÝ TƯỞNG MẠNH HƠN NỖI SỢ

Không ai bước vào chiến tranh mà không biết sợ. Nếu có ai nói rằng họ không sợ, tôi nghĩ hoặc họ chưa từng ra trận, hoặc họ đang tự dối mình. Nỗi sợ là bản năng. Nó xuất hiện khi nghe tiếng pháo rít trên đầu, khi thấy đồng đội ngã xuống ngay bên cạnh, khi biết rằng chỉ một giây sơ sẩy là tất cả sẽ chấm dứt.

Tôi cũng sợ. Rất sợ.

Có những đêm nằm trong hầm, nghe tiếng bom dội liên hồi, tôi thấy tim mình đập mạnh đến mức tưởng như muốn vỡ ra. Có lúc, tôi nghĩ đến mẹ, đến ngôi nhà nhỏ ở quê, đến những điều bình dị mà có thể mình sẽ không bao giờ được gặp lại. Nỗi sợ ấy không ồn ào, nhưng dai dẳng, bám riết lấy con người.

Vậy điều gì khiến tôi và rất nhiều người khác vẫn đứng lên, vẫn xung phong, vẫn lao về phía trước?

Không phải vì nỗi sợ biến mất.
Mà vì lý tưởng đã vượt lên trên nỗi sợ.

Lý tưởng, với chúng tôi, không phải là những khái niệm cao siêu. Nó rất cụ thể. Là mong muốn đất nước không còn chiến tranh. Là ước mơ một ngày nào đó được trở về làm ruộng, đi học, dựng vợ gả chồng. Là niềm tin rằng nếu mình không đứng ở đây hôm nay, thì ngày mai sẽ có thêm nhiều người khác phải đứng vào chỗ này.

Có lần, trước giờ xung phong, tôi thấy một người bạn tay run lên rõ rệt. Anh nhìn tôi, cười gượng:
“Tau sợ lắm, nhưng không đi thì không được.”

Câu nói ấy theo tôi suốt cả cuộc đời.

Chúng tôi đi không phải vì coi thường cái chết, mà vì hiểu rằng có những thứ còn đáng sợ hơn cái chết: đó là sống trong cảnh mất nước, sống trong day dứt vì đã quay lưng lại khi cần phải đứng lên.

Khi lý tưởng đủ mạnh, nó không xóa nỗi sợ, nhưng nó cho con người một lý do để vượt qua nỗi sợ. Và chính trong những khoảnh khắc ấy, con người trưởng thành rất nhanh, già đi rất nhanh, nhưng cũng sống rất thật.

Sau chiến tranh, khi nhìn lại, tôi không tự hào vì mình không sợ. Tôi chỉ thấy mình đã may mắn khi có một lý tưởng đủ lớn để không bị nỗi sợ kéo ngã.