KHI MIỀN NAM HOÀN TOÀN GIẢI PHÓNG

Ông Nguyễn Xuân Liêm kể rằng suốt nhiều năm, hai chữ “giải phóng” đối với thế hệ ông giống như một ngọn đèn ở cuối con đường hầm rất dài. Từ ngày chuyển sang Binh chủng Tăng thiết giáp tháng 5.1972, ông đã đi qua không biết bao nhiêu mặt trận, nhưng chưa khi nào cảm nhận rõ ràng như những ngày cuối tháng 4.1975 – khi miền Nam thực sự bước vào giờ khắc kết thúc chiến tranh.

Sau khi tuyến phòng thủ Xuân Lộc bị bẻ gãy, Trạm Bom và các mục tiêu khống chế đối với sân bay Biên Hòa được làm chủ, Quân đoàn 4 nhận lệnh phát triển tiến công về Sài Gòn. Địch lúc ấy vẫn còn lực lượng lẻ: các tổ B41, DKZ 106 giấu trên tầng cao, nhiều bãi mìn chống tăng chôn dọc quốc lộ 1 và các cây cầu dẫn vào nội đô. Nhưng thế trận của chúng không còn liền mạch. Tin tức về việc Mỹ không thể quay lại can thiệp ồ ạt lan rất nhanh trong đội hình, tạo nên một luồng khí thế chưa từng có.

Đêm 29 rạng 30.4, 363 cùng xe 366 cơ động qua khu Hàng Xanh. Lái xe giữ tốc độ cao, nhưng trưởng xe luôn nhắc phải quan sát kỹ, không được bắn tùy tiện vì sau mỗi bức tường là dân. Khi pháo binh ta bắn chế áp từ xa, đội hình tăng – bộ áp sát khu vực dinh và các cơ quan đầu não. Một vài chốt biệt động cố chống trả, dùng B41 bắn tạt vào thân xe. 363 lùi nửa thân theo đúng giáo trình, tránh góc bắn chéo rồi nhô lên dùng đại liên 12,7 khóa các ngách, mở cửa cho bộ binh tràn lên chiếm ụ cát.

Khoảnh khắc chiếc xe bạn húc đổ cổng Dinh Độc Lập, người lính trên 363 mới thực sự dám tin rằng ngọn đèn cuối đường hầm đã hiện ra trước mắt. Dòng người đổ ra đường vẫy chào, có những bà mẹ mang cả khay nước, đĩa trái cây đặt bên lề. Nhưng anh em trên xe vẫn ở tư thế chiến đấu cho đến giây cuối. Ông Liêm tự tay băng ép cho một chiến sĩ bị mảnh đạn rồi lại cầm ống nhòm, giữ vững tinh thần kíp xe giữa chiến trường còn rất nóng.

Trưa 30.4.1975, mệnh lệnh ngừng bắn được truyền đi. Thị xã, các cây cầu, dãy nhà chỉ huy của địch lần lượt treo cờ giải phóng. Miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước bước vào kỷ nguyên thống nhất. Ông bảo, niềm vui lúc ấy không ồn ào như người ta vẫn tưởng. Nó sâu và chậm, giống như một giọt nước thấm vào đất sau mùa hạn. Trong khoang thép, anh em ôm lấy nhau, không cần gọi tên, chỉ biết rằng họ còn sống để chứng kiến giờ phút lịch sử.

Nhiều năm sau trở về thôn An Liêm, mỗi lần nhắc lại, ông vẫn kể rất thật. Tôi hiểu rằng hòa bình không phải món quà cho không. Nó được đánh đổi bằng kỷ luật, bằng lòng nhân và bằng hàng trăm quyết định sinh tử. Nhờ thế, người lính tăng năm ấy đã trở thành nhân chứng của ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng – nơi hành trình thời hoa lửa gặp bến bờ của hòa bình.