Khi mỗi việc làm là một chiến công

Thời gian có thể làm thay đổi nhiều thứ, nhưng những câu chuyện về một thế hệ từng sống, chiến đấu và hy sinh trong chiến tranh vẫn được lưu giữ qua ký ức của những người đi trước. Mẹ Trương Thị Tư là một trong những người để lại dấu ấn như vậy. Không trực tiếp đứng giữa chiến trường, mẹ đã góp phần vào cuộc đấu tranh bằng chính công việc của một người phụ nữ, một người mẹ và một người dân yêu quê hương.

Mẹ có 10 người con. Chồng mẹ tham gia công an huyện rồi thoát ly công tác tại hậu cần tỉnh Vĩnh Long. Trong những ngày chồng đi làm nhiệm vụ, mẹ một mình quán xuyến gia đình. Bà làm ruộng, nuôi con và tham gia các hoạt động cách mạng tại địa phương. Quanh nhà, mẹ đào công sự để nuôi chứa cán bộ. Với những người đang hoạt động bí mật, một nơi trú ẩn an toàn có thể quyết định khả năng tiếp tục bám cơ sở.

Địch từng treo thưởng lớn nhằm bắt chồng mẹ. Dù biết nguy hiểm có thể đến bất cứ lúc nào, mẹ vẫn không dừng lại. Khi các con lớn khoảng 15-16 tuổi, mẹ đều cho đi kháng chiến. Đó là một lựa chọn chứa đựng cả tình thương lẫn trách nhiệm. Mẹ chắc chắn hiểu những nguy hiểm con mình có thể gặp, nhưng cũng hiểu rằng trong hoàn cảnh đất nước còn chia cắt, mỗi người đều cần góp một phần sức lực.

Mẹ được chi bộ giao phụ trách thu thuế, lúa gạo và những khoản nhân dân đóng góp. Ngoài ra, bà tìm cách liên hệ với các cơ sở mật để mua thuốc men, dụng cụ y tế, nilon, vải và chà gạo. Những công việc ấy diễn ra trong điều kiện thiếu thốn và bị địch kiểm soát, vì vậy người thực hiện phải luôn cảnh giác.

Bà Nguyễn Thị Pho từng theo mẹ đi xay gạo khi mới 14 tuổi. Mẹ thường dặn bà phải giữ bình tĩnh, biết cách ngụy trang và không được để lộ sự lo lắng. Khoảng 10 ngày, mẹ lại đi xay gạo. Có lần, địch thấy lượng gạo nhiều nên sinh nghi và tiến hành kiểm tra. Mẹ không hề bối rối mà giải thích rằng nhà đông con nên nhu cầu gạo lớn. Câu trả lời giản dị đã giúp mẹ vượt qua tình huống nguy hiểm.

Sự nhanh trí ấy đặc biệt cần thiết ở Phú Hựu, nơi từng có nhiều đồn bốt và sự bố trí của ta, địch đan xen. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tư nhớ rằng người dân đã trở thành chỗ dựa quan trọng cho cán bộ, chiến sĩ. Từ những bao gạo, thuốc men đến việc cho cán bộ trú ngụ, mỗi sự giúp đỡ đều góp phần duy trì hoạt động của cơ sở cách mạng.

Mẹ Tư còn tham gia đấu tranh chính trị cùng chị em phụ nữ. Bà chống bắt lính, phá cầu đường và tham gia các cuộc đấu tranh ở địa phương. Có lần, sau một cuộc đấu tranh tại Vĩnh Long, mẹ cùng chị em bị bắt rồi bị đưa qua Cần Thơ. Địch tìm cách khai thác thông tin bằng nhiều thủ đoạn. Chúng dụ dỗ, mua chuộc, sau đó uy hiếp và đánh đập. Nhưng mẹ vẫn giữ im lặng.

Chúng vẽ cờ ba sọc lên nón lá rồi thả những người phụ nữ về. Mẹ và các chị em không chấp nhận, lập tức ném bỏ những chiếc nón. Khi địch tiếp tục vẽ lên áo, họ lại vứt bỏ áo. Hành động ấy thể hiện rõ thái độ không khuất phục, dù trước đó họ đã phải chịu nhiều sức ép.

Ngày nay, gia đình mẹ còn 5 Bằng Tổ quốc ghi công cùng nhiều Huân, Huy chương và danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Những kỷ vật ấy nhắc nhớ về những hy sinh đã qua. Mẹ Trương Thị Tư đã sống một cuộc đời bình dị nhưng đáng trân trọng. Từ căn nhà nhỏ, những chuyến đi xay gạo và công việc hậu cần, mẹ đã góp sức cho quê hương. Câu chuyện ấy cho thấy lịch sử được tạo nên không chỉ bởi những người ngoài mặt trận mà còn bởi biết bao người dân âm thầm đứng phía sau.