Khi một lời hô trở thành ngọn lửa-2C1K67VCVB

Có những con người đi qua lịch sử bằng những chiến công lớn lao. Cũng có những con người chỉ để lại một câu nói, nhưng câu nói ấy lại sống lâu hơn cả cuộc đời của họ. Với tôi, Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân là một người như thế.

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934, quê ở xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Tuổi trẻ của ông gắn với những năm tháng đất nước còn chìm trong chiến tranh. Năm 1964, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn ngày càng ác liệt, ông chiến đấu trên chiến trường miền Tây Quảng Bình với cương vị Chính trị viên Đại đội 3. Chính tại nơi ấy, tên tuổi của ông đã được nhắc đến bằng một tinh thần mà nhiều thế hệ sau này vẫn luôn ghi nhớ.

Tôi từng nghĩ rằng lịch sử được làm nên bởi những sự kiện rất lớn: những chiến dịch, những trận đánh, những chiến thắng được ghi lại bằng những con số và những mốc thời gian. Nhưng khi tìm hiểu về Nguyễn Viết Xuân, tôi nhận ra lịch sử đôi khi được giữ lại từ một khoảnh khắc rất ngắn.

Một khoảnh khắc giữa trận địa.

Một con người đứng trước hiểm nguy.

Và một lời nói vang lên.

Trong những ngày chiến đấu ác liệt, Nguyễn Viết Xuân không chỉ là một người chỉ huy mà còn là người động viên tinh thần chiến đấu của đồng đội. Khi máy bay địch xuất hiện, ông đã cùng cán bộ, chiến sĩ bình tĩnh chiến đấu. Tấm gương của ông sau đó được Báo Quân đội nhân dân giới thiệu rộng rãi, trở thành nguồn cổ vũ mạnh mẽ đối với cán bộ, chiến sĩ trên các trận địa phòng không.

“Nhằm thẳng quân thù mà bắn.”

Tôi đã nghe câu nói ấy nhiều lần trong những bài học lịch sử. Nhưng trước đây, tôi chỉ xem đó là một câu nói nổi tiếng. Sau khi tìm hiểu về người đã nói ra nó, tôi mới cảm nhận được sức nặng phía sau những lời tưởng như rất ngắn ấy.

Đó không đơn giản là một lời hiệu triệu.

Đó là sự bình tĩnh giữa hiểm nguy.

Là niềm tin vào đồng đội.

Là ý chí không lùi bước trước kẻ thù.

Và hơn hết, đó là tiếng nói của một người lính đã đặt trách nhiệm với Tổ quốc lên trên sự an nguy của bản thân.

Năm 1964, Nguyễn Viết Xuân hy sinh khi tuổi đời mới chỉ khoảng ba mươi. Một con người ở độ tuổi mà ngày nay nhiều người trẻ vẫn đang học tập, theo đuổi ước mơ và bắt đầu xây dựng tương lai. Tôi thường tự hỏi: nếu ông được sống trong thời bình, cuộc đời ông sẽ như thế nào? Có lẽ ông cũng sẽ có một mái nhà, một gia đình, những buổi chiều trở về sau công việc và những dự định giản dị cho tương lai.

Nhưng thế hệ của ông đã không có một tuổi trẻ bình thường như thế. Khi Tổ quốc cần, tuổi trẻ của họ trở thành những năm tháng hành quân. Những ước mơ riêng được đặt lại phía sau. Những ngày bình yên được đánh đổi bằng những ngày tháng nơi chiến trường. Và có những người đã mãi mãi không trở về.

Điều khiến tôi xúc động nhất khi tìm hiểu về Nguyễn Viết Xuân không chỉ là sự hy sinh của ông, mà là việc sau khi ông ngã xuống, tinh thần ấy vẫn tiếp tục sống. Lời hô của ông được nhắc lại trên nhiều trận địa, trở thành động lực để những người lính tiếp tục chiến đấu. Báo Quân đội nhân dân từng ghi nhận rằng tấm gương Nguyễn Viết Xuân đã tạo nên khí thế thi đua, cổ vũ quyết tâm chiến đấu và góp phần củng cố niềm tin của bộ đội trước vũ khí, kỹ thuật hiện đại của đối phương.

Có lẽ đó là ý nghĩa lớn nhất của một người anh hùng. Không phải chỉ là việc tên tuổi được ghi vào lịch sử. Mà là khi họ không còn nữa, điều họ để lại vẫn có thể khiến những người khác mạnh mẽ hơn. Tôi nghĩ về điều ấy trong cuộc sống hôm nay.

Chúng tôi sinh ra khi đất nước đã hòa bình. Chúng tôi đến trường trong tiếng trống khai giảng, học tập trong những lớp học đầy đủ ánh sáng, có thể tự do lựa chọn những ước mơ của mình. Chúng tôi có thể nghĩ về nghề nghiệp tương lai, về những chuyến đi, về những điều mình muốn làm mà không phải lo một ngày nào đó tiếng bom sẽ cắt ngang cuộc sống.

Sự bình yên ấy đôi khi khiến chúng tôi quên rằng nó đã từng là một điều rất xa xỉ. Để có được ngày hôm nay, đã có những người phải đứng ở nơi nguy hiểm nhất. Nguyễn Viết Xuân là một trong những người như thế.

Ông không sống đủ lâu để nhìn thấy đất nước hoàn toàn thống nhất. Ông không có cơ hội chứng kiến những thế hệ trẻ lớn lên trong hòa bình. Nhưng chính sự hy sinh của những người như ông đã góp phần tạo nên tương lai mà chúng tôi đang sống.

Vì thế, khi nhìn lại cuộc đời Nguyễn Viết Xuân, tôi không muốn chỉ nhớ về một người lính đã hy sinh năm 1964. Tôi muốn nhớ về một người trẻ đã sống trọn trách nhiệm của mình với đất nước.

Tôi muốn nhớ rằng phía sau một câu nói nổi tiếng là một con người bằng xương bằng thịt, cũng từng có tuổi trẻ, có những điều yêu thương và có một cuộc đời riêng.

Và tôi muốn hiểu rằng “anh hùng” không phải là một danh xưng xa xôi. Anh hùng có thể là một người đã đứng vững khi những người xung quanh cần họ. Là một người biết mình có thể không trở về nhưng vẫn bước tiếp. Là một người để lại cho thế hệ sau không chỉ một cái tên, mà còn một cách sống.

Hơn sáu mươi năm đã trôi qua kể từ ngày Nguyễn Viết Xuân hy sinh. Thời gian có thể làm thay đổi những con đường, những ngôi nhà và cả cách con người nhìn về quá khứ. Nhưng có những giá trị không nên bị thời gian làm phai mờ.

Đó là lòng yêu nước.

Đó là sự can đảm.

Đó là tinh thần trách nhiệm với cộng đồng và Tổ quốc.

Và đó là lòng biết ơn của những người đang được sống trong hòa bình. Nếu ngày trước, lời hô của Nguyễn Viết Xuân hướng những người lính về phía trận địa, thì hôm nay, câu chuyện về ông lại hướng chúng tôi về phía ký ức. Để chúng tôi biết cúi đầu trước những người đã hy sinh. Biết trân trọng những gì mình đang có.

Và biết rằng tuổi trẻ không chỉ là những năm tháng để ước mơ cho riêng mình, mà còn là những năm tháng để sống có ích cho quê hương, đất nước. Nguyễn Viết Xuân đã để lại một lời hô. Nhưng thời gian đã biến lời hô ấy thành một ngọn lửa.

Ngọn lửa ấy đi qua những năm tháng chiến tranh, đi qua những thế hệ người lính và đến hôm nay vẫn còn được nhắc lại.

Và có lẽ, cách đẹp nhất để thế hệ trẻ chúng tôi tiếp nối ngọn lửa ấy không phải là cố gắng trở thành những con người phi thường, mà là sống thật nghiêm túc với những điều bình thường: học tập tốt, có trách nhiệm, biết yêu thương, biết cống hiến và không thờ ơ với lịch sử của dân tộc mình.

Bởi chúng tôi đang được sống trong bình yên mà những người như Nguyễn Viết Xuân đã góp phần đánh đổi bằng cả tuổi trẻ.Một lời hô có thể chỉ vang lên trong vài giây.

Nhưng nếu nó được cất lên bằng lòng yêu nước, nó có thể trở thành tiếng vọng của cả một thế hệ.Và tiếng vọng ấy, cho đến hôm nay, vẫn nhắc chúng tôi rằng:

Có những người đã đi qua tuổi trẻ của mình trong lửa đạn để chúng ta được sống một tuổi trẻ bình yên.