KHI MỘT NGƯỜI LÍNH ÂM THẦM GÁNH NỖI ĐAU SAU CHIẾN TRANH
Nhắc đến chiến tranh bảo vệ biên cương năm 1979, người dân trong vùng đều biết đến ông Bùi Văn Chốn, một người lính từng đứng nơi ranh giới sống – chết chỉ cách nhau một tiếng nổ. Ông sinh năm 1954, tại một làng quê nhỏ của Thái Bình. Hai mươi lăm tuổi, khi chiến sự ở biên giới phía Bắc bùng nổ, ông gác lại tuổi trẻ, gác lại bình yên nơi đồng lúa, lên đường nhập ngũ.
Những năm tháng ác liệt ở Cao Bằng
Tại Cao Bằng – một trong những mặt trận nóng bỏng nhất – ông Chốn đã chứng kiến quá nhiều mất mát. Có lần, xe của đơn vị ông vấp phải mìn địch, đồng đội hy sinh ngay trước mắt. Nhiều người bị thương nặng, có người mất cả một cẳng chân. Trong tấm hình cũ ông giữ đến giờ, tôi nhìn thấy những người đồng đội ấy – những chiến binh trở về không nguyên vẹn, nhưng nụ cười vẫn sáng lạ lùng.
Ông kể những ngày giữ chốt là những chuỗi đêm dài trong hang đá lạnh lẽo. Nước uống khan hiếm đến mức họ phải chia nhau từng ca nước đọng dưới một vũng nhỏ tối om. Chỉ đến khi ánh sáng lọt được vào, họ mới phát hiện phía dưới lớp nước… là xương người.
Ông nói nhẹ như nói về chuyện thường ngày, nhưng tôi biết trong đó là nỗi đau mà ông giữ kín suốt mấy chục năm.
Đêm đen, tiếng súng và những quyết định sinh tử
Một lần, trong ca gác, ông phát hiện bóng đen lẩn trong bụi cây. Tiếng súng báo hiệu vang lên, cả đơn vị lập tức phản kích. Nhưng đêm tối quá sâu, họ không thể truy kích. Sáng hôm sau kiểm tra, mới phát hiện loạt đạn tối qua bắn đi quá cao – ngang tầm đầu – nên không gây thương vong.
Ông Chốn chỉ im lặng một lúc rồi nói:
“Đêm tối che đi cả kẻ thù lẫn nỗi sợ của người lính. Cái giữ bọn ông lại chỉ là trách nhiệm.”
Người lính trở về với 31% sức khỏe… và sự lặng thầm khó gọi thành lời
Năm 1983, ông phục viên.
Mang theo 31% thương tật, những vết thương thời chiến lúc trái gió trở trời lại đau nhói. Những đêm dài, ông mất ngủ vì ký ức chiến tranh ùa về.
Trên bức tường gian nhà nhỏ, ông treo rất nhiều huân chương và huy chương:
Huân chương Chiến sĩ vẻ vang
Cùng nhiều bằng khen, kỷ niệm chương của những năm tháng phục vụ trong quân đội
Những tấm huân chương ấy lấp lánh dưới ánh nắng, như chứng nhân của một thời oanh liệt.
Thế nhưng, cuộc sống hiện tại của ông lại đầy lặng lẽ. Mặc dù có thương tật, mặc dù đã cống hiến tuổi trẻ nơi biên cương, ông không có bất kỳ chế độ trợ cấp hàng tháng nào. Ông chỉ được hỗ trợ bảo hiểm y tế.
Ông không than phiền.
Chỉ cười hiền và nói:
“Còn sống, còn được nhìn thấy quê hương bình yên là may mắn rồi.”
Nhưng mỗi lần nhìn ông, nhìn dáng người gầy gò, nhìn những huân chương treo bên cạnh cuộc sống giản dị của ông, tôi chỉ thấy:
thương ông vô cùng.
Thương cho một người lính từng đối mặt với bom đạn, từng sống trong hang đá lạnh, từng băng qua những tiếng nổ trời long đất…
Thương cho một người đã hiến cả tuổi trẻ cho Tổ quốc, nhưng nay lặng lẽ sống với những di chứng chiến tranh mà không có lấy một chế độ hỗ trợ xứng đáng.
Ông Chốn không bao giờ đòi hỏi cho mình.
Nhưng câu chuyện của ông xứng đáng được kể lại, để thế hệ hôm nay hiểu rằng hòa bình không bao giờ là điều tự nhiên mà có.
