Khi Ngã ba Đồng Lộc trở thành ký ức

Những năm tháng tuổi trẻ của mỗi người có thể rất khác nhau. Có người được học tập dưới mái trường, có người bắt đầu xây dựng ước mơ nghề nghiệp, nhưng cũng có những người bước thẳng vào chiến tranh. La Thị Tám thuộc thế hệ ấy. Ở tuổi 18, cô đã rời quê hương để đến với tuyến lửa Đồng Lộc.

La Thị Tám sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở xã Vĩnh Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Cha mất sớm, cuộc sống của mẹ con cô gặp nhiều khó khăn. Không có điều kiện học hành lâu dài, La Thị Tám phải nghỉ học để phụ giúp gia đình.

Năm 1967, cô tình nguyện tham gia Thanh niên xung phong. Khi ấy, cô mới 18 tuổi.

Sau khi gia nhập lực lượng, cô được phân công vào đơn vị C2 thuộc ngành Giao thông vận tải Hà Tĩnh. Công việc của cô gắn với Quốc lộ 15A, tuyến đường có ý nghĩa quan trọng đối với việc vận chuyển chi viện vào chiến trường.

Ngã ba Đồng Lộc là một trong những điểm đặc biệt quan trọng trên tuyến đường ấy. Vì vậy, nơi đây trở thành mục tiêu đánh phá thường xuyên của máy bay Mỹ.

Những trận bom khiến mặt đất rung chuyển. Đường sá liên tục bị phá hỏng. Nhưng chỉ cần tiếng bom lắng xuống, các lực lượng lại nhanh chóng bắt tay vào sửa chữa.

Trong guồng công việc ấy, La Thị Tám được giao một nhiệm vụ đặc biệt: đứng trên cao quan sát bom.

Cô được bố trí trên một quả đồi, từ đó dùng ống nhòm theo dõi máy bay và xác định những vị trí bom rơi. Những quả bom được đếm và đánh dấu bằng cọc tiêu.

Nhiệm vụ của cô có vẻ thầm lặng, nhưng mức độ nguy hiểm thì không hề nhỏ. Người quan sát phải ở nơi có tầm nhìn rộng, đồng nghĩa với việc phải đối mặt trực tiếp với những trận oanh kích.

Trong 200 ngày đêm, La Thị Tám đã đếm và cắm tiêu 1.205 quả bom.

Những con số ấy gắn với cả một quãng tuổi trẻ. Có những ngày cô phải liên tục quan sát máy bay. Có những đêm nghỉ ngơi trong điều kiện thiếu thốn cùng đồng đội.

Tuổi 18, 19, 20 của La Thị Tám trôi qua giữa những cung đường bị bom đánh phá. Nhưng chính trong hoàn cảnh đó, cô đã cùng đồng đội góp phần bảo vệ tuyến giao thông.

Sự đóng góp của cô được ghi nhận khi cuối năm 1968, La Thị Tám được tặng Huy hiệu Bác Hồ. Ngày 22/12/1969, cô được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 20 tuổi.

Sau chiến tranh, bà trở về quê hương, lập gia đình và tiếp tục công tác tại cơ quan Dân - Chính - Đảng của Tỉnh ủy Hà Tĩnh.

Những năm tháng tuổi trẻ đã đi qua, nhưng những ký ức về Đồng Lộc vẫn còn nguyên ý nghĩa. Bởi đó không chỉ là câu chuyện của một cá nhân mà còn là câu chuyện về cả một thế hệ thanh niên đã sẵn sàng gác lại cuộc sống riêng để thực hiện nhiệm vụ với đất nước.

Hôm nay, khi tuổi trẻ được học tập, vui chơi và theo đuổi những ước mơ trong hòa bình, câu chuyện của La Thị Tám càng trở nên đáng trân trọng. Nó nhắc mỗi người biết quý trọng hiện tại và hiểu rằng bình yên hôm nay được xây dựng từ những năm tháng vô cùng gian khổ của cha anh.