Khi người anh hùng trở thành ngọn lửa của nhiều thế hệ

Nguyễn Viết Xuân đã hy sinh khi tuổi đời còn trẻ. Ông không có cơ hội chứng kiến đất nước hoàn toàn thống nhất, không được sống trong những năm tháng hòa bình mà các thế hệ đi trước đã chiến đấu và hy sinh để giành lấy.

Nhưng tên tuổi ông không dừng lại ở trận địa năm 1964.

Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, khi hy sinh, ông mang quân hàm thiếu úy, giữ cương vị chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, đơn vị pháo cao xạ thuộc Sư đoàn 325, Quân khu IV. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sự ghi nhận ấy không chỉ dành cho một câu nói nổi tiếng. Đó còn là sự ghi nhận đối với quá trình chiến đấu, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh của người cán bộ đã nêu gương trong hoàn cảnh khốc liệt.

Câu nói “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” sau đó được nhắc lại rộng rãi trong lực lượng phòng không, không quân, trở thành một khẩu hiệu gắn với tinh thần chiến đấu kiên cường trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Tuy nhiên, nếu chỉ ghi nhớ Nguyễn Viết Xuân bằng một câu nói, chúng ta mới tiếp cận một phần câu chuyện.

Phía sau câu nói ấy là một cậu bé sinh ra trong gia đình nông dân nghèo; một thanh niên nhập ngũ năm 1952; một người lính trưởng thành qua những cương vị khác nhau; một cán bộ chính trị từng tham gia chiến đấu trong Chiến dịch Điện Biên Phủ; và một người chỉ huy đã cố gắng hoàn thành trách nhiệm đến những giờ phút cuối cùng của cuộc đời.

Chính cả hành trình ấy làm nên giá trị của tấm gương Nguyễn Viết Xuân.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, chiến tranh đã lùi xa. Những người sinh ra trong hòa bình không phải đối mặt với hoàn cảnh giống như thế hệ của ông. Bởi vậy, học tập tấm gương người anh hùng không có nghĩa là sao chép nguyên vẹn cách hành động của một thời chiến vào cuộc sống hiện tại.

Điều cần kế thừa là những giá trị cốt lõi: tinh thần trách nhiệm, ý thức kỷ luật, sự kiên trì, lòng dũng cảm và thái độ đặt lợi ích chung bên cạnh lợi ích cá nhân.

Một đoàn viên thanh niên có thể thể hiện những giá trị ấy bằng việc học tập nghiêm túc, làm việc có chất lượng, chấp hành pháp luật, sẵn sàng giúp đỡ người khó khăn và tích cực tham gia các hoạt động vì cộng đồng.

Một người cán bộ có thể thể hiện bằng sự gương mẫu, tinh thần dám chịu trách nhiệm, khả năng tổ chức công việc và sự quan tâm đến tập thể.

Một tập thể có thể tiếp nối truyền thống bằng việc đoàn kết, hỗ trợ nhau vượt qua khó khăn và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Đó không phải là sự so sánh những đóng góp trong thời bình với sự hy sinh trên chiến trường. Đó là cách mỗi thế hệ tìm ra phương thức phù hợp để giữ gìn những giá trị tốt đẹp mà lịch sử đã trao lại.

Nguyễn Viết Xuân đã để lại tiếng hô trên một trận địa pháo cao xạ. Nhưng ý nghĩa của câu chuyện còn vượt ra ngoài hoàn cảnh chiến đấu cụ thể: khi đứng trước khó khăn, con người cần có bản lĩnh; khi đảm nhận nhiệm vụ, cần có trách nhiệm; khi làm việc cùng tập thể, cần biết động viên và hỗ trợ đồng đội.

Điều còn lại từ câu chuyện

Một người anh hùng sống mãi không chỉ bởi tên tuổi được ghi trong lịch sử, mà còn bởi những giá trị từ cuộc đời họ tiếp tục được hiểu đúng, được trân trọng và được vận dụng vào cuộc sống.