Khi người bác sĩ chọn chiến trường
Bài viết kể về cuộc đời và hành trình cống hiến của liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm – từ cô gái Hà Nội giàu lý tưởng đến người bác sĩ nơi chiến trường Quảng Ngãi. Qua những năm tháng cứu chữa thương binh, chiến đấu và hy sinh, cùng những trang nhật ký còn lưu lại, hình ảnh của chị trở thành biểu tượng đẹp về tuổi trẻ, lòng yêu nước và lý tưởng sống.

Tuổi trẻ thường gắn với những dự định về học tập, nghề nghiệp và tương lai. Nhưng trong những năm đất nước còn chiến tranh, có những người đã đặt những dự định riêng sang một bên để lựa chọn con đường khó khăn hơn. Đặng Thùy Trâm là một trong những người trẻ như vậy.
Sinh ra trong một gia đình trí thức, Thùy Trâm sớm được tiếp xúc với môi trường giáo dục tốt. Cha chị là bác sĩ ngoại khoa, mẹ là giảng viên Đại học Dược Hà Nội. Gia đình có bốn người con gái, Thùy Trâm là chị cả.
Từ thời học sinh, chị đã nổi bật bởi tinh thần năng động. Chị tham gia hoạt động Đội, Đoàn, văn nghệ và nhiều phong trào của trường. Thành tích học tập và công tác của chị được ghi nhận nhiều lần.
Năm 1961, chị bước vào Trường Đại học Y khoa Hà Nội.
Tại giảng đường y khoa, cô sinh viên trẻ không ngừng học tập. Chị tích cực tham gia các hoạt động của lớp, trường và tổ chức Đoàn. Nhiều lần chị được tuyên dương về thành tích học tập và phong trào.
Những năm tháng ấy cũng giúp hình thành một người bác sĩ không chỉ có chuyên môn mà còn có tinh thần trách nhiệm.
Năm 1966, Đặng Thùy Trâm tốt nghiệp sớm. Khi ấy, thay vì tìm một công việc ổn định, chị quyết định tình nguyện vào miền Nam.
Quyết định ấy đã đưa chị đến Quảng Ngãi.
Từ năm 1967, chị công tác tại Bệnh xá Đức Phổ và sau đó đảm nhiệm cương vị bệnh xá trưởng. Công việc của chị là điều trị cho thương binh và người dân trong điều kiện vô cùng thiếu thốn.
Bệnh xá nhiều lần phải di chuyển.
Thương binh cần được cứu chữa liên tục.
Bom đạn có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.
Nhưng công việc của người bác sĩ không cho phép chị dừng lại.
Đặng Thùy Trâm cùng đồng đội đã cứu chữa cho rất nhiều thương binh và nhân dân địa phương. Chị trực tiếp tham gia chăm sóc người bị thương, tổ chức di chuyển bệnh nhân và thực hiện nhiệm vụ tại các cơ sở.
Trong thời gian này, chị vẫn viết nhật ký.
Những trang giấy ghi lại nhiều cung bậc cảm xúc. Có niềm vui, nỗi nhớ, sự mệt mỏi và cả những lúc tự trách bản thân. Nhưng phía sau tất cả vẫn là mong muốn được sống có ích.
Ngày 27/9/1968, chị được kết nạp vào Đảng.
Đến ngày 22/6/1970, trên đường làm nhiệm vụ, Đặng Thùy Trâm hy sinh trong một cuộc tập kích.
Chị chưa kịp bước sang tuổi 28.
Điều đặc biệt là những suy nghĩ của chị không biến mất theo sự hy sinh ấy.
Cuốn nhật ký được một người lính Mỹ tìm thấy sau một trận đánh. Nhờ lời khuyên của người thông dịch, ông đã không đốt nó. Nhiều năm sau, cuốn sổ trở về Việt Nam.
Những dòng chữ ấy khiến người đọc hôm nay có cơ hội gặp lại một cô gái trẻ của hơn nửa thế kỷ trước.
Một người từng mơ ước, từng yêu thương, từng day dứt nhưng cuối cùng đã chọn cống hiến.
Đặng Thùy Trâm vì thế trở thành biểu tượng của một thế hệ thanh niên sống hết mình với lý tưởng. Tuổi đời của chị ngắn, nhưng dấu ấn mà chị để lại thì không ngắn chút nào.


