Khi Người Còn Sống Gọi Tên Người Đã Khuất
Chiến tranh, trong hình hài tàn khốc nhất của nó, vốn không kết thúc vào ngày tiếng súng cuối cùng lặng đi hay khi lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm thủ phủ. Đối với những người lính bước ra từ khói lửa, cuộc chiến ấy vẫn còn tiếp diễn trong một hình thái khác: cuộc chiến với ký ức và lời thề với những người nằm lại. Có những người trở về để sống tiếp phần đời bình lặng, nhưng cũng có những người chọn làm nhịp cầu nối giữa hai bờ âm dương, giữa quá khứ hào hùng và hiện tại hòa bình.
Khi Người Còn Sống Gọi Tên Người Đã Khuất
Chiến tranh, trong hình hài tàn khốc nhất của nó, vốn không kết thúc vào ngày tiếng súng cuối cùng lặng đi hay khi lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm thủ phủ. Đối với những người lính bước ra từ khói lửa, cuộc chiến ấy vẫn còn tiếp diễn trong một hình thái khác: cuộc chiến với ký ức và lời thề với những người nằm lại. Có những người trở về để sống tiếp phần đời bình lặng, nhưng cũng có những người chọn làm nhịp cầu nối giữa hai bờ âm dương, giữa quá khứ hào hùng và hiện tại hòa bình.
Trên dải đất hình chữ S, nơi mỗi tấc đất đều thấm đẫm máu xương của những vị anh hùng vô danh, vẫn đang vang vọng những câu chuyện về những "người giữ lửa" thời bình. Đó là hành trình thầm lặng của cựu chiến binh Nguyễn Viết Quản- người đi nhặt nhạnh từng mảnh linh hồn đồng đội để đưa họ về quê cha đất tổ.
Nguyễn Viết Quản sinh năm 1951 tại Hà Nam, nhập ngũ năm 1969, khi tuổi đời còn rất trẻ. Ông chiến đấu trong các đơn vị đặc công tinh nhuệ, từng là thành viên của Sư đoàn Đặc công 305, trực tiếp tham gia nhiều trận đánh ác liệt ở chiến trường miền Nam. Bom đạn không chỉ để lại trên cơ thể ông những vết thương- như những lần bị sập hầm, trúng đạn- mà còn khắc sâu trong tâm khảm ông hình ảnh đồng đội ngã xuống giữa lằn ranh sống chết. Nhưng vết thương lớn nhất không nằm trên da thịt, mà nằm ở một lời thề trước giờ xung trận: “Sau này đất nước thống nhất, ai còn sống nhớ đi tìm người chết, đưa về quê cha đất tổ.”
Hòa bình lập lại, nhiều người trở về dựng lại cuộc sống mới. Riêng cựu chiến binh Nguyễn Viết Quản lại chọn quay ngược về quá khứ. Sau khi nghỉ hưu, ông bắt đầu hành trình lặng lẽ kiếm tìm hài cốt của những người chưa kịp trở về.Dẫu không bản đồ đầy đủ, không phương tiện hiện đại, ông lần theo ký ức chiến trường, những ghi chép cũ, những lời kể rời rạc của đồng đội còn sống. Suốt gần hai thập kỷ, ông rong ruổi khắp các chiến trường xưa ở Đông Nam Bộ và Nam Bộ, dùng chính tiền tiết kiệm của mình để thực hiện lời hứa năm nào.Và rồi bằng nghị lực phi thường và nghĩa tình vô bờ, 111 hài cốt liệt sĩ đã được ông tìm về, trong đó có 44 hài cốt được đưa về quê cha đất tổ.
Mỗi thi hài được tìm thấy là một người lính được đoàn tụ với gia đình, là một lời thề được giữ trọn. Có thể nói đối với ông “mình còn sống thì còn phải đi tìm đồng đội”, bởi họ không thể nằm lại vô danh.Chưa dừng lại ở đó, ông cùng gia đình luôn tiên phong trong các hoạt động vì cộng đồng và công tác an sinh xã hội như đóng góp kinh phí xây dựng nhà tình thương, nhà tình nghĩa, trao học bổng, chăm lo đời sống cho người dân, đặc biệt là hỗ trợ các đồng đội có hoàn cảnh khó khăn. Riêng trong giai đoạn 2016-2021, tổng kinh phí thực hiện các hoạt động này đạt trên 600 triệu đồng.
Dẫu không ồn ào, không danh xưng lớn lao, vị anh hùng Nguyễn Viết Quản trở thành người giữ chữ tín của người lính sau chiến tranh dùng nghĩa tình để hàn gắn những vết thương lịch sử còn dang dở.
Khi "người còn sống gọi tên người đã khuất", đó không chỉ là tiếng gọi của nỗi đau, mà là sự khẳng định rằng không ai bị lãng quên và không điều gì bị bỏ lại phía sau. Những bước chân không mỏi của người lính già và những câu chuyện kể mộc mạc ấy sẽ còn vang vọng mãi, như một bản hùng ca bất tận giữa thời bình, nhắc nhở chúng ta rằng: Hòa bình hôm nay không chỉ được xây dựng từ xương máu, mà còn được gìn giữ bởi những trái tim chưa bao giờ ngừng đập nhịp đập của tình đồng đội, nghĩa quê hương.
