KHI NGƯỜI LÍNH ĐỐI MẶT THƯƠNG VONG ĐỒNG ĐỘI
Tái hiện cảm xúc của người lính tăng thiết giáp khi chứng kiến thương vong của lực lượng bộ binh phối thuộc trong mũi tiến công vào thị xã Phước Long năm 1975, từ đó càng thấy rõ sức nặng của trách nhiệm người chỉ huy.
Tôi biết đến chiến tranh qua những trang sử, nhưng ông Liêm – người ông trong gia đình – lại biết chiến tranh bằng chính sự mất mát trước mắt mình. Ông thường nói: ký ức nặng nhất của đời lính không phải tiếng pháo, mà là giây phút nhìn đồng đội ngã xuống.
Ngày 2.1.1975, khi đơn vị chuyển mũi tấn công từ vòng ngoài vào trung tâm thị xã Phước Long, đội hình đột phá gồm ba xe tăng phối thuộc với bộ binh của Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 142. Địch tập trung lực lượng rất mạnh ở nội đô, các ổ đề kháng bắn chặn dày đặc. 363 của ông Liêm đi đầu mũi tiến công, làm nhiệm vụ yểm trợ và dẫn đường.
Ông kể, vừa qua khỏi dãy nhà đầu phố, hỏa lực địch đã bủa ra như lưới thép. Bộ binh đi cùng xe chịu tổn thất lớn, nhiều chiến sĩ nằm lại bên các bờ tường loang lổ. Tiếng gọi nhau giữa khói bụi nghe nghẹn đặc. Trong tình thế ấy, một xe bạn hết đạn phải lùi lại; xe còn lại kẹt pháo. Chỉ còn 363 với số đạn ít ỏi và mấy con người trong buồng xe nóng hầm hập.
Người lính tăng phải đối mặt với thương vong của anh em ngay ngoài vỏ thép. Ông hiểu rằng mỗi sự chậm trễ sẽ làm cái giá phải trả thêm lớn. Ông đã động viên lái xe giữ tay lái thật vững, cho pháo thủ bắn từng phát thật chắc vào những mục tiêu then chốt nhất, ưu tiên diệt ổ súng mạnh để bộ binh có thể theo sau.
363 vừa tiến vừa nghi binh, có đoạn dừng lại nhử địch lộ khỏi công sự rồi bất ngờ nổ súng. Sự táo bạo ấy làm địch rối loạn đội hình. Khi lực lượng ta được tăng cường, bộ binh theo dấu xích 363 tràn vào, thế trận đảo chiều, thị xã hoàn toàn được giải phóng.
Ông nói với tôi, giây phút cờ chiến thắng tung lên, anh em mới thấm rằng họ đã cứu nhau từ chính ý chí của những người không cho phép mình hoảng sợ trước thương vong đồng đội. Chiến thắng Phước Long mở ra tiền đề chiến lược cho đại thắng mùa xuân 1975, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.
Sau này ông còn tham gia Xuân Lộc, đánh chiếm Trạm Bom, sân bay Biên Hòa… Danh hiệu Anh hùng LLVTND được phong tặng cho ông như sự ghi nhận của Tổ quốc. Nhưng trong câu chuyện gia đình tôi, điều được nhắc nhiều nhất lại là bài học về trách nhiệm của người lính khi đối mặt mất mát: phải sống tiếp cuộc đời của những đồng đội đã ngã xuống để con cháu biết trân trọng hòa bình.
