KHI NGƯỜI LÍNH SỐNG DƯỚI NHIỀU THÂN PHẬN

Không giống những người lính ngoài mặt trận, người lính biệt động nội thành không mang quân phục, không sống trong doanh trại, mà phải hòa mình vào cuộc sống của nhân dân, tồn tại ngay trong lòng địch. Điều đó đồng nghĩa với việc họ phải sống dưới nhiều thân phận khác nhau. Với Phạm Hải Triều, đó là những năm tháng ông vừa là người, vừa là “vai diễn” trong cuộc chiến sinh tử.

Có thời gian ông sống như một thợ phụ hồ bình thường. Ngày ngày, ông đến công trường, đổ bê tông, khiêng gạch, trò chuyện với những người lao động quanh mình. Không ai biết rằng, giữa những giờ lao động ấy, người thợ phụ hồ kia đang quan sát từng chuyển động của quân địch, ghi nhớ từng con đường, từng cơ sở quân sự. Một thân phận bình dị để che giấu một nhiệm vụ lớn lao.

Có lúc ông lại hóa thân thành thợ ảnh – một nghề tưởng chừng rất đỗi đời thường nhưng lại giúp ông đi nhiều nơi, tiếp xúc nhiều người, dễ dàng quan sát và nắm tình hình. Dưới ống kính máy ảnh, ông ghi lại gương mặt người dân, cảnh đời thường… nhưng trong ánh mắt người lính, ông ghi lại những vị trí then chốt, những tuyến đường chiến lược, những nơi có thể trở thành mục tiêu đánh chiếm.

Sống dưới nhiều thân phận nghĩa là không được phép có cuộc sống riêng. Mỗi ngày thức dậy, ông phải nhớ hôm nay mình là ai, đang đóng vai gì, phải nói năng thế nào, cư xử ra sao để không bị nghi ngờ. Ông phải tập thói quen suy nghĩ như người trong vai diễn, nhưng trái tim vẫn luôn giữ bản lĩnh của người lính cách mạng.

Có những đêm trở về nơi trú ẩn bí mật, ông chợt lặng người khi nhớ mình còn có tên thật, có quê hương, có gia đình ở ngoài Bắc đang mong tin. Nhưng ông không cho phép mình yếu lòng. Bởi nếu ông đánh mất bản lĩnh, ông không chỉ mất thân phận giả, mà có thể mất cả mạng sống và làm lộ cả đơn vị.

Thân phận nhiều, vỏ bọc nhiều, nhưng lý tưởng chỉ có một: chiến đấu vì Tổ quốc. Nhờ những thân phận ấy mà ông và đồng đội có thể tồn tại giữa vòng vây kẻ thù, có thể chuẩn bị tốt cho Chiến dịch Hồ Chí Minh, có thể góp phần mở đường cho ngày giải phóng 30/4/1975.

Khi hòa bình lập lại, người lính trở về đúng tên mình. Những thân phận năm xưa khép lại như những trang kịch đã hoàn thành vai diễn. Nhưng với ông, đó không chỉ là vai diễn mà là ký ức sống động, là chứng tích về một thời mà người lính phải sống nhiều cuộc đời, để giữ trọn một niềm tin duy nhất: Tổ quốc nhất định toàn thắng.