Khi người mẹ tiễn các con ra trận

Chiến tranh có thể kết thúc sau một ngày chiến thắng, nhưng những mất mát mà nó để lại trong mỗi gia đình đôi khi kéo dài cả cuộc đời. Với nhiều bà mẹ, ngày con lên đường cũng là ngày bắt đầu những tháng năm chờ đợi. Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã trải qua nỗi đau ấy nhiều lần hơn bất cứ người mẹ nào có thể tưởng tượng.

Mẹ Thứ là người con của quê hương Quảng Nam. Trong hai cuộc kháng chiến, mẹ có 9 người con trai tham gia chiến đấu và tất cả đều hy sinh. Không dừng ở đó, mẹ còn mất thêm con rể và cháu ngoại. Tổng cộng, 11 người thân trong gia đình đã không trở về.

Mỗi người con đều mang theo một phần tình cảm của mẹ khi rời nhà. Có thể là những lời dặn dò trước lúc lên đường, một cái ôm, một ánh mắt hay những hy vọng giản dị về ngày đoàn tụ. Nhưng chiến tranh đã khiến những cuộc trở về ấy trở thành điều không thể.

Đối với người mẹ, sự hy sinh của con không thể chỉ được nhìn bằng những con số. Đó là từng người thân, từng kỷ niệm và từng năm tháng gắn bó. Vì vậy, nỗi đau mà mẹ phải chịu đựng là điều rất khó diễn tả.

Điều đáng quý là mẹ không để bi kịch cá nhân khiến mình mất đi niềm tin. Trong những năm tháng chiến tranh, mẹ vẫn tham gia hỗ trợ cách mạng, nuôi giấu cán bộ và đóng góp cho cuộc kháng chiến trong khả năng của mình.

Mẹ cũng giống như rất nhiều người phụ nữ ở hậu phương. Khi người thân ra trận, họ trở thành người giữ gìn cuộc sống gia đình. Họ làm ruộng, chăm sóc con cháu, sản xuất và giúp đỡ lực lượng cách mạng. Trong khi đó, mỗi ngày trôi qua đều đi kèm với nỗi lo về sự an nguy của người thân.

Có những bà mẹ chỉ nhận được tin con hy sinh sau nhiều tháng hoặc nhiều năm. Có những người cả đời không biết chính xác nơi người thân nằm xuống. Nhưng họ vẫn phải tiếp tục sống, tiếp tục chăm sóc gia đình và giữ gìn ký ức về những người đã mất.

Mẹ Nguyễn Thị Thứ trở thành biểu tượng tiêu biểu cho những người mẹ ấy.

Tại thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam, Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng được xây dựng với hình tượng mẹ Thứ làm nguyên mẫu. Công trình có quy mô lớn và mang giá trị tưởng niệm sâu sắc, hướng tới việc ghi nhớ những người mẹ đã chịu nhiều hy sinh trong các cuộc chiến tranh.

Đứng trước tượng đài, người ta có thể liên tưởng đến những chuyến tiễn đưa năm xưa. Những người con rời quê, những người mẹ đứng lại và những lời hẹn ngày trở về. Nhưng không phải lời hẹn nào cũng thành hiện thực.

Bởi vậy, tượng đài không chỉ là nơi tưởng nhớ một người mẹ. Nó còn là biểu tượng của cả một thế hệ phụ nữ Việt Nam đã chịu đựng chiến tranh bằng sự kiên cường đáng khâm phục.

Thế hệ trẻ hôm nay được sống trong điều kiện hòa bình cần hiểu rằng cuộc sống bình yên ấy có nguồn gốc từ những hy sinh rất lớn. Biết ơn quá khứ không nhất thiết phải bắt đầu từ những việc lớn lao. Đó có thể là thái độ nghiêm túc trong học tập, biết yêu thương gia đình, tôn trọng lịch sử và sống có ích cho cộng đồng.

Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã dành phần lớn cuộc đời để chịu đựng những mất mát mà chiến tranh mang lại. Hình ảnh của mẹ vì thế trở thành lời nhắc nhở sâu sắc về tình mẫu tử, lòng yêu nước và giá trị của hòa bình.