Khi người trẻ viết nên những trang sử đầu tiên

Lịch sử dân tộc có những thời khắc mà tuổi trẻ trở thành một lực lượng quan trọng làm nên sự thay đổi. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một trong những thời khắc như vậy. Trong những ngày tháng ấy, nhiều thanh niên Hà Nội đã rời khỏi cuộc sống bình thường để tham gia vào phong trào cách mạng, mang theo nhiệt huyết, lòng yêu nước và niềm tin vào tương lai. Ông Lê Đức Vân là một trong những người trẻ đã có mặt trong dòng chảy lịch sử ấy. Từ một học sinh yêu nước đến một người trực tiếp tham gia Tổng khởi nghĩa tại Hà Nội, rồi tiếp tục cống hiến trong nhiều lĩnh vực sau năm 1945, cuộc đời ông là câu chuyện về một thế hệ đã dành tuổi trẻ của mình cho đất nước.

Ông Lê Đức Vân, tên thật là Nguyễn Hữu Phúc, sinh năm 1928, quê ở Hưng Yên. Khi đất nước còn chìm trong cảnh mất nước, ông cũng như nhiều thanh niên cùng thời sớm cảm nhận được nỗi đau của quê hương. Năm 1940, ông tham gia tổ chức học sinh yêu nước. Đây là bước khởi đầu cho một chặng đường dài. Từ những hoạt động yêu nước của tuổi học trò, ông tiếp tục tham gia Đoàn Thanh niên Cứu quốc Thành Hoàng Diệu. Trong tổ chức này, những người trẻ được tập hợp, rèn luyện và tham gia các hoạt động cách mạng tại Hà Nội. Năm 1944, ông được kết nạp vào Đảng. Khi ấy, tuổi đời của ông vẫn còn rất trẻ nhưng trách nhiệm mà ông đảm nhận ngày càng lớn.

Năm 1945, lịch sử dân tộc bước vào một bước ngoặt. Cách mạng Tháng Tám diễn ra và Hà Nội trở thành một trong những địa bàn quan trọng của Tổng khởi nghĩa. Ông Lê Đức Vân khi ấy là Ủy viên Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên Cứu quốc Thành Hoàng Diệu và trực tiếp tham gia các hoạt động cách mạng. Có thể hình dung rằng những ngày ấy Hà Nội không giống với Hà Nội mà chúng ta biết hôm nay. Không khí cách mạng lan rộng, người dân xuống đường, những người thanh niên yêu nước hoạt động với tinh thần khẩn trương. Đối với họ, đây là thời khắc mà những điều đã được chuẩn bị trong nhiều năm cuối cùng có cơ hội trở thành hành động. Những người trẻ như ông Lê Đức Vân đã góp một phần sức lực của mình vào thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa tại Hà Nội.

Sau khi cách mạng thành công, cuộc sống của ông tiếp tục gắn với những nhiệm vụ mới. Ông không lựa chọn trở về với một cuộc sống riêng tư mà tiếp tục hoạt động cách mạng. Ông từng giữ nhiều vị trí trong công tác thanh niên và văn hóa, như Bí thư Đảng đoàn Thanh niên Hà Nội, Hiệu trưởng Trường Múa Việt Nam, Phó Giám đốc Sở Văn hóa Hà Nội và Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức thuộc Bộ Văn hóa. Nếu những năm tháng trước và trong Cách mạng Tháng Tám là thời kỳ đấu tranh giành chính quyền thì những năm tháng sau đó là thời kỳ xây dựng. Công việc của ông chuyển sang những lĩnh vực gắn với con người, văn hóa, thanh niên và đời sống xã hội. Điều đó cho thấy một hành trình cống hiến không bị giới hạn bởi chiến tranh mà tiếp tục trong thời bình.

Hơn 80 năm tuổi Đảng là một chặng đường đặc biệt dài. Trong chặng đường ấy, ông đã chứng kiến nhiều giai đoạn của đất nước và trải qua những thay đổi lớn của xã hội. Từ một người thanh niên tham gia hoạt động cách mạng đến một cán bộ công tác trong lĩnh vực văn hóa, ông luôn gắn cuộc đời mình với những nhiệm vụ chung. Điều đáng quý là những năm tháng ấy đã tạo nên một nhân chứng có thể kể lại một phần lịch sử bằng chính ký ức của mình.

Khi nghe câu chuyện của ông, chúng em hiểu rằng lịch sử không phải lúc nào cũng bắt đầu từ những nhân vật nổi tiếng hay những sự kiện lớn lao. Lịch sử còn được tạo nên từ những người trẻ tuổi bình thường nhưng biết lựa chọn đúng thời điểm để hành động. Ông Lê Đức Vân khi tham gia cách mạng cũng là một người trẻ. Ông có những năm tháng tuổi học trò, có những ước mơ riêng, nhưng hoàn cảnh đất nước đã khiến ông lựa chọn một con đường khác. Chính những lựa chọn của những người trẻ như ông đã góp phần tạo nên sức mạnh của phong trào cách mạng.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện ấy có một ý nghĩa rất gần gũi. Chúng em không phải sống trong những ngày tháng mà một cuộc Tổng khởi nghĩa có thể quyết định vận mệnh của cả dân tộc. Nhưng chúng em vẫn đang sống trong một thời đại có những nhiệm vụ riêng. Đất nước cần những người trẻ có tri thức, có trách nhiệm, có khả năng sáng tạo và biết quan tâm đến cộng đồng. Nếu tuổi trẻ của thế hệ ông được thử thách trong những năm tháng chiến tranh và cách mạng thì tuổi trẻ hôm nay được thử thách bằng việc học tập, lao động, sáng tạo và xây dựng một xã hội ngày càng tốt đẹp.

Câu chuyện của ông Lê Đức Vân cũng nhắc chúng em về ý nghĩa của việc gìn giữ ký ức. Một người từng trực tiếp tham gia Cách mạng Tháng Tám không chỉ mang theo câu chuyện của riêng mình mà còn mang theo một phần ký ức của Hà Nội và của dân tộc. Khi những nhân chứng kể lại câu chuyện, thế hệ trẻ có cơ hội nhìn lịch sử từ một góc độ gần gũi hơn. Vì vậy, việc lắng nghe, ghi chép, tìm hiểu và kể lại những câu chuyện ấy chính là một cách để giữ gìn truyền thống.

Thời hoa lửa đã lùi xa, nhưng những bài học từ thời hoa lửa vẫn còn nguyên giá trị. Ông Lê Đức Vân đã bắt đầu hành trình của mình từ một người học sinh yêu nước, trở thành một thanh niên cách mạng trong những ngày tháng Tám lịch sử và sau đó tiếp tục cống hiến cho đất nước trong nhiều lĩnh vực. Cuộc đời ông cho chúng em thấy rằng tuổi trẻ dù ở thời đại nào cũng cần có lý tưởng và trách nhiệm. Nếu thế hệ trước đã viết những trang sử bằng lòng yêu nước và sự hy sinh thì thế hệ hôm nay có thể viết tiếp bằng tri thức, sự sáng tạo và những hành động thiết thực.

Có lẽ điều ý nghĩa nhất khi tìm hiểu về một nhân chứng lịch sử không phải chỉ là biết thêm một cái tên hay một sự kiện, mà là biết nhìn lại chính mình. Ông Lê Đức Vân đã đi qua hơn tám thập kỷ gắn bó với cách mạng và đất nước. Còn chúng em mới chỉ bắt đầu hành trình của tuổi trẻ. Câu chuyện của ông vì thế giống như một lời nhắc nhở: hãy biết trân trọng hòa bình, biết ơn thế hệ đi trước và sống sao cho những năm tháng tuổi trẻ của mình có ích. Bởi lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những điều đã xảy ra trong quá khứ, mà còn đang được viết tiếp mỗi ngày bằng chính những lựa chọn và hành động của thế hệ hôm nay.