KHI NIỀM TIN LỚN HƠN SỢ HÃI

Trong chiến tranh, nỗi sợ là điều không thể tránh khỏi. Người lính nào bước ra chiến trường cũng mang theo nỗi lo về cái chết, về sự mất mát, về những điều chưa kịp nói với gia đình. Nguyễn Xuân Liêm chưa bao giờ phủ nhận điều đó. Ông từng nói một cách thẳng thắn rằng, nếu không biết sợ thì không phải là con người. Nhưng điều làm nên sự khác biệt giữa người lính đứng vững và người lính gục ngã chính là việc niềm tin có đủ lớn để vượt qua nỗi sợ hay không.

Những năm đầu làm lính bộ binh, nỗi sợ của Nguyễn Xuân Liêm thường đến trong những đêm hành quân dài, khi tiếng máy bay gầm rú trên đầu và ánh pháo sáng xé toạc bầu trời. Khi ấy, ông chỉ có khẩu súng trong tay và niềm tin mơ hồ rằng, nếu mình kiên trì, đất nước sẽ đến ngày độc lập. Nỗi sợ tồn tại, nhưng còn nằm trong tầm kiểm soát.

Chuyển sang Binh chủng Tăng thiết giáp, nỗi sợ mang một hình hài khác. Nó không đến từ sự im lặng của rừng sâu, mà từ tiếng nổ chát chúa của đạn chống tăng, từ cảm giác rung lắc dữ dội khi xe bị trúng đạn, từ ý nghĩ rằng chỉ một khoảnh khắc mất kiểm soát cũng có thể biến cỗ xe thép thành quan tài. Đối diện với nỗi sợ ấy, Nguyễn Xuân Liêm buộc phải học cách làm chủ chính mình.

Trong thân xe tăng chật hẹp, mọi cảm xúc đều bị đẩy lên mức cao nhất. Tiếng động cơ, tiếng pháo, mùi khói dầu và mùi thuốc súng hòa quyện, khiến không gian trở nên ngột ngạt. Có những lúc, đạn địch bắn trúng xe, âm thanh va chạm như muốn xé toạc lồng ngực. Trong khoảnh khắc ấy, nỗi sợ có thể khiến con người tê liệt.

Nhưng với Nguyễn Xuân Liêm, chính lúc ấy niềm tin lại lên tiếng. Ông tin vào đồng đội trong kíp xe – những người đã cùng ông tập luyện, cùng ông chia sẻ từng bữa ăn, từng giấc ngủ. Ông tin rằng, mỗi người đều đang làm tốt nhất phần việc của mình. Niềm tin ấy giúp ông giữ được sự bình tĩnh cần thiết để đưa ra mệnh lệnh chính xác.

Niềm tin của Nguyễn Xuân Liêm không chỉ đặt vào con người, mà còn đặt vào mục tiêu chung của cuộc chiến. Trong những giây phút nguy hiểm nhất, ông thường nghĩ đến quê hương – thôn An Liêm với cánh đồng lúa trải dài, nơi cha mẹ và người thân đang sống dưới bom đạn chiến tranh. Ông tự nhủ rằng, nếu mình chùn bước, chiến tranh sẽ còn kéo dài, và những người ở hậu phương sẽ còn phải chịu nhiều đau khổ hơn.

Trận đánh Phước Long đầu năm 1975 là thử thách lớn nhất đối với niềm tin ấy. Khi mũi tiến công xe tăng bị tổn thất, chỉ còn lại một xe có thể chiến đấu, nỗi sợ hiện hữu rõ ràng hơn bao giờ hết. Trước mắt là hỏa lực dày đặc của địch, phía sau là bộ binh đang trông chờ sự yểm trợ. Quyết định trong khoảnh khắc ấy có thể dẫn đến hy sinh toàn bộ kíp xe.

Nguyễn Xuân Liêm kể rằng, trong giây lát, ông cảm nhận rất rõ sự giằng co trong nội tâm. Một bên là bản năng sinh tồn, một bên là trách nhiệm của người chỉ huy và niềm tin vào thắng lợi. Và rồi, niềm tin đã thắng. Ông động viên anh em trong kíp xe, khẳng định rằng, nếu tiến lên với quyết tâm cao nhất, họ không chỉ chiến đấu cho bản thân, mà cho cả cục diện chiến trường.

Quyết định “còn người, còn xe, một xe cũng tấn công” ra đời trong hoàn cảnh ấy. Đó không phải là sự liều lĩnh mù quáng, mà là kết quả của niềm tin được tích lũy qua nhiều năm chiến đấu. Niềm tin vào khả năng của kíp xe, vào sự phối hợp của các lực lượng khác, và vào sự đúng đắn của con đường mà quân đội ta đang đi.

Khi xe tăng tiến vào trung tâm thị xã Phước Long, hỏa lực địch dồn dập, nỗi sợ vẫn tồn tại, nhưng không còn chi phối được hành động. Niềm tin đã trở thành điểm tựa tinh thần, giúp Nguyễn Xuân Liêm và đồng đội giữ vững tay lái, tiếp tục tiến công trong hoàn cảnh hiểm nghèo.

Sau Phước Long, những trận đánh tiếp theo như Xuân Lộc, Trảng Bom, sân bay Biên Hòa tiếp tục thử thách lòng can đảm của người lính xe tăng. Mỗi chiến trường lại mang đến những hiểm nguy mới, những tổn thất mới. Nhưng niềm tin đã được củng cố từ Phước Long giúp Nguyễn Xuân Liêm vững vàng hơn trước nỗi sợ.

Có những lúc, sau trận đánh, khi ngồi một mình bên chiếc xe tăng còn bốc khói, ông mới cho phép mình cảm nhận trọn vẹn nỗi sợ và nỗi đau. Nhưng đó không phải là sự yếu đuối, mà là cách để con người giữ được sự cân bằng tinh thần. Ngày hôm sau, ông lại tiếp tục nhiệm vụ với niềm tin không hề suy giảm.

Chiến tranh kết thúc, Nguyễn Xuân Liêm trở về với đời thường, mang theo những ký ức không thể phai mờ. Nỗi sợ chiến tranh vẫn còn đó, nhưng niềm tin mà ông từng có đã chuyển hóa thành niềm tin vào giá trị của hòa bình. Ông hiểu rằng, chính những con người biết vượt qua sợ hãi vì mục tiêu chung đã làm nên lịch sử.

Ngày nay, khi kể lại câu chuyện của mình cho thế hệ trẻ, Nguyễn Xuân Liêm không tô vẽ chiến tranh như một điều lãng mạn. Ông kể về nỗi sợ một cách chân thật, để người nghe hiểu rằng, lòng dũng cảm không phải là không biết sợ, mà là dám tiến lên dù sợ hãi. Và điều giúp con người làm được điều đó chính là niềm tin.

Với ông, bài học lớn nhất của cuộc đời lính xe tăng là: khi niềm tin đủ lớn, nó có thể vượt qua mọi nỗi sợ, dù là trong chiến tranh hay trong cuộc sống đời thường. Đó là di sản tinh thần quý giá mà ông muốn gửi lại cho các thế hệ sau, như một lời nhắc nhở về sức mạnh nội tâm của con người Việt Nam trong những năm tháng thời hoa lửa.