Khí phách anh hùng
Thượng tướng Lê Huy Vịnh cho biết năm 1972, để cứu vãn nguy cơ phá sản hoàn toàn của chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh", đồng thời tạo áp lực buộc ta phải ký kết Hiệp định Paris với những điều kiện có lợi cho Mỹ, Tổng thống Richard Nixon ra lệnh mở cuộc tập kích đường không chiến lược vào cuối tháng 12 mang mật danh Linebacker II.
Chính quyền Mỹ đã huy động gần 50% máy bay chiến lược B52, cùng hàng ngàn lượt máy bay chiến thuật tập trung đánh phá Hà Nội, Hải Phòng và các thành phố, thị xã, mục tiêu quan trọng ở miền Bắc. Quân Mỹ cũng tiếp tục thả thủy lôi phong tỏa cảng Hải Phòng.
Trước tình thế đó, thực hiện quyết tâm của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, các lực lượng tham gia chiến dịch, nòng cốt là bộ đội phòng không - không quân, đã có sự chuẩn bị chủ động, chu đáo, nỗ lực cao nhất để bảo vệ Hà Nội, Hải Phòng và các thành phố lớn. Với tinh thần chiến đấu dũng cảm, ngoan cường, thông minh, sáng tạo, quân dân miền Bắc dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng đã đánh bại cuộc tập kích đường không chiến lược của địch, đập tan uy thế của không lực Mỹ.
Chiến dịch phòng không bảo vệ Hà Nội - Hải Phòng năm 1972 là chiến dịch đầu tiên trên thế giới bắn rơi nhiều máy bay B52, giáng cho không quân Mỹ đòn thất bại nặng nề nhất trong lịch sử; đánh bại âm mưu giành thế mạnh trên bàn đàm phán, góp phần buộc Mỹ phải ký Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam.
Chiến thắng "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" mang ý nghĩa chiến lược, tạo bước ngoặt quyết định cho thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Chiến thắng này mang dấu ấn thời đại sâu sắc, thể hiện sức mạnh vô địch của chiến tranh nhân dân Việt Nam và được nhân dân tiến bộ trên thế giới cổ vũ, khâm phục.
Theo Đại tướng Lương Cường - Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam - cách đây tròn 50 năm, vào những ngày cuối tháng 12-1972, cả thế giới phải kinh ngạc, thán phục khi chứng kiến uy danh "Pháo đài bay B52" - biểu tượng sức mạnh của không lực Mỹ - bị đập tan trên bầu trời Hà Nội.
Chiến công trên bầu trời Hà Nội cuối năm 1972 đã thể hiện bản lĩnh, trí tuệ, khí phách anh hùng; là bản hùng ca được viết bằng ý chí và sức mạnh của con người Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh, quyết chiến đấu vì sự thống nhất non sông, vì độc lập, tự do cho dân tộc. Thắng lợi này minh chứng cho sự lãnh đạo tài tình của Đảng và dự báo thiên tài của Bác Hồ: "Đế quốc Mỹ chỉ thua sau khi thua trên bầu trời Hà Nội".
Với thành tích đặc biệt xuất sắc khi bắn hạ “pháo đài bay” B52 của Mỹ, sáng 28-12-1972, phi công Phạm Tuân đã được Đại tướng - Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp gửi điện khen và chúc mừng. Ngày 3-9-1973, ông được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 26 tuổi; mang quân hàm thượng úy - trung đội trưởng của Đại đội 5, Trung đoàn 921, Sư đoàn Không quân 371.
