KHÍ PHÁCH BẢY ĐEN TRONG TRẬN ẤP BẮC LỊCH SỬ

Bài viết tiếp tục câu chuyện về Đại đội trưởng Bảy Đen qua những tư liệu và ký ức chiến đấu. Trước đó, số báo đã lược ghi lời kể của đồng chí Lê Hồng Hưởng, nguyên Chính trị viên kiêm Trung đội trưởng Trung đội 3, Đại đội 1, Tiểu đoàn 261, về người đại đội trưởng của mình.

Trong trận Ấp Bắc, địch huy động khoảng 2.000 quân, có bộ binh, pháo binh, không quân, hải quân, thiết giáp cùng nhiều phương tiện chiến tranh hiện đại. Lực lượng địch do đại tá Bùi Đình Đạm và trung tá cố vấn Mỹ John Paul Vann chỉ huy; về sau còn có sự tham gia của thiếu tướng Huỳnh Văn Cao và đại tướng Lê Văn Tỵ. Phía ta có quân số ít hơn rất nhiều, vũ khí chủ yếu là súng bộ binh, lựu đạn, thủ pháo, đạn dược hạn chế và chưa có vũ khí chuyên dụng chống máy bay, xe thiết giáp. Lực lượng ta do Tiểu đoàn trưởng Võ Văn Hoàng, tức Hai Hoàng, chỉ huy chung; trực tiếp chỉ huy tại trận địa là Đại đội trưởng Đặng Minh Nhuận, mang các tên Đoàn Triết Minh, Nguyễn Bảy hay Bảy Đen.

Sinh năm 1932, quê xã Long Châu, huyện Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long, Bảy Đen lớn lên trong gia đình làm nghề công thương. Năm 1948, khi mới 16 tuổi, được người chú ruột Đặng Văn Thiềng giác ngộ lý tưởng cách mạng, đồng chí tham gia lực lượng vũ trang chống Pháp tại chiến trường Vĩnh Long. Với những chiến tích xuất sắc, năm 1949 đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, nay là Đảng Cộng sản Việt Nam.

Năm 1954, đồng chí tập kết ra Bắc, được cử học Trường Sĩ quan lục quân. Tốt nghiệp loại Xuất sắc, đồng chí làm công tác Biên phòng tại vùng biên giới Việt - Trung. Đến năm 1962, dù có vợ và các con còn nhỏ, đồng chí vẫn gác tình riêng, tình nguyện vượt Trường Sơn trở về miền Nam chiến đấu với quyết tâm giải phóng quê hương, thống nhất đất nước.

Trong nhật ký, Bảy Đen viết: “Phải san bằng mọi bất công, phải xây dựng cuộc sống mới, dù phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng!”. Trên đường hành quân gian khổ, đồng chí vẫn giữ tinh thần lạc quan, viết nhật ký, làm thơ. Tình yêu thương dành cho các con cũng được thể hiện sâu sắc qua những dòng tâm sự đầy xúc động.

Cuối năm 1962, đồng chí nhận nhiệm vụ tại chiến trường Khu Trung Nam bộ, mang quân hàm trung úy, giữ chức Đại đội trưởng Đại đội 1, Tiểu đoàn 261 chủ lực Quân khu 8. Ngày 1-1-1963, đơn vị hành quân về Ấp Bắc để chuẩn bị tấn công ấp chiến lược Giồng Dứa. Ngày hôm sau, địch mở cuộc càn quét “Đức Thắng 1/63”, sử dụng lực lượng đông hơn ta gấp hàng chục lần, gồm bộ binh, lính dù, biệt kích, dân vệ, tàu chiến, xe thiết giáp M.113, máy bay trực thăng, máy bay ném bom, vận tải, trinh sát và pháo hạng nặng.

Địch liên tiếp mở 5 cuộc tấn công ác liệt vào trận địa Đại đội 1. Tuy nhiên, dưới sự chỉ huy bình tĩnh, dũng cảm và sáng tạo của Bảy Đen, bộ đội đã đánh bại tất cả các đợt xung phong. Đến 18 giờ cùng ngày, địch buộc phải rút lui. Trong chiến đấu, đơn vị đã sáng tạo cách đánh “Cắm cọc phá lưới, bám trụ bẻ lao”, đối phó hiệu quả với chiến thuật “Bủa lưới phóng lao” của địch.

Chiến sĩ Nguyễn Minh Tua, người tham gia trận đánh, nhớ rằng suốt ngày chiến đấu, Bảy Đen vẫn mặc bộ ka-ki mùa thu màu xanh, không ướt, không dính sình. Ngoài khả năng chỉ huy, đồng chí còn xử lý tình huống bình tĩnh, gan dạ và bắn tỉa rất giỏi.

Tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn miền Nam năm 1963, Quân ủy Miền đánh giá Đặng Minh Nhuận đã thể hiện tư tưởng tiến công kiên quyết, linh hoạt, táo bạo, cùng đơn vị và quân dân Ấp Bắc đánh bại chiến thuật trực thăng vận, thiết xa vận trên chiến trường Đồng bằng sông Cửu Long.

Chiến thắng Ấp Bắc góp phần làm phá sản chiến thuật “trực thăng vận” và “thiết xa vận”, tạo khí thế mới cho phong trào du kích chiến tranh của nhân dân miền Nam. Sau đó, Bảy Đen tiếp tục chỉ huy nhiều trận đánh trên địa bàn tỉnh Mỹ Tho. Ngày 30-8-1963, trong trận tiến công tiêu diệt đồn Thạnh Nhựt, đồng chí bị thương nặng và anh dũng hy sinh. Trước lúc mất, đồng chí gửi lời thăm Bác Hồ, chúc đồng đội mạnh khỏe và nói: “Các con, ba đã làm tròn nhiệm vụ”.

Ngày 20-12-1994, Nhà nước truy tặng đồng chí danh hiệu Anh hùng LLVTND. Phần mộ của Anh hùng Bảy Đen hiện ở Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Tiền Giang. Tên tuổi và những chiến công của đồng chí mãi được ghi nhớ trong lịch sử dân tộc.