Khí phách hiên ngang trước pháp trường Chi Lăng

Lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Đà Nẵng đã ghi lại nhiều khoảnh khắc oai hùng, nhưng có lẽ, buổi sáng ngày 15 tháng 4 năm 1965 tại sân vận động Chi Lăng là một trong những trang sử để lại niềm xúc động và sự khâm phục sâu sắc nhất. Đó là ngày kẻ thù dựng lên một pháp trường công khai, tập trung hàng ngàn người dân thành phố đến chứng kiến cuộc hành quyết người chiến sĩ biệt động trẻ tuổi Lê Độ. Mục đích của chúng rất rõ ràng và thâm độc: dùng cái chết để uy hiếp tinh thần, bẻ gãy ý chí chiến đấu của phong trào cách mạng nội đô. Thế nhưng, kẻ thù đã hoàn toàn sai lầm. Chúng không ngờ rằng, chính pháp trường tàn khốc ấy lại trở thành nơi tôn vinh khí phách hiên ngang, lẫm liệt của một người cộng sản kiên trung.

Bước ra từ chiếc xe tù, thân hình Lê Độ hằn sâu những vết tích của các đòn tra tấn dã man suốt mười một ngày đêm kể từ khi ông bị bắt tại khách sạn Modern. Quần áo ông rách nát, nhuốm máu, nhưng tư thế của ông lại khiến tất cả những người có mặt tại sân vận động ngày hôm đó phải bàng hoàng kinh ngạc. Ông bước đi không một chút run rẩy, đôi chân trần vững chãi bước trên nền đất như đang dạo bước trên con đường quê hương. Đầu ông ngẩng cao, mái tóc rậm bay trong gió, và đặc biệt là đôi mắt – đôi mắt sáng rực, ngập tràn ánh nhìn khinh bỉ hướng thẳng vào những tên lính ngụy và cố vấn Mỹ đang lóng ngóng bao quanh. Sự sợ hãi không nằm ở phía người bị hành quyết, mà ngược lại, nó hiện rõ trên khuôn mặt tái mét của những kẻ cầm súng.

Khi tên chỉ huy bước đến định bịt mắt theo thông lệ, Lê Độ đã dứt khoát gạt phắt tay ra. Ông dõng dạc tuyên bố: "Không cần! Hãy để tôi nhìn thẳng vào quê hương tôi, nhìn thẳng vào các người!". Lời nói đanh thép ấy vang vọng khắp không gian sân vận động, khiến hàng ngàn người dân đứng xem không kìm được nước mắt, đồng thời thổi bùng lên niềm căm hận sục sôi. Đứng trước cọc bắn, người thanh niên 24 tuổi ấy không hề có một lời van xin. Ngược lại, ông đã tận dụng những giây phút cuối cùng của cuộc đời để biến pháp trường thành một diễn đàn vạch trần tội ác của kẻ thù. Khi loạt đạn tàn nhẫn vang lên xé toạc bầu trời Đà Nẵng, Lê Độ ngã xuống, nhưng đôi mắt ông vẫn mở to hướng về phía dòng sông Hàn yêu dấu.

Cái chết của Anh hùng Lê Độ đã trở thành một biểu tượng bất tử về lòng dũng cảm. Kẻ thù có thể tiêu diệt được thể xác của ông, nhưng chúng bất lực trong việc khuất phục ý chí của ông. Tiếng súng tại sân vận động Chi Lăng ngày ấy không làm người dân Đà Nẵng sợ hãi, mà ngược lại, nó giống như một tiếng kèn xung trận, thôi thúc lực lượng biệt động thành phố hành động quyết liệt hơn, mạnh mẽ hơn để trả thù cho người đồng đội thân yêu. Câu chuyện về những giây phút cuối cùng của Lê Độ trước pháp trường đã, đang và sẽ mãi là một bài ca khải hoàn về lòng yêu nước, một minh chứng hùng hồn cho thấy tinh thần Việt Nam có thể hiên ngang đứng vững trước mọi bão táp của kẻ thù.