Khí phách kiên trung của hai anh em Đỗ Thừa Luông – Đỗ Thừa Tự tại căn cứ Cái Chanh

Đỗ Thừa Luông và Đỗ Thừa Tự là hai anh em sinh đôi, sinh ra và lớn lên trên vùng đất Cái Chanh, làng Tân Lộc (nay thuộc địa bàn xã Hòa Thành, tỉnh Cà Mau). Vốn xuất thân trong một gia đình giàu truyền thống nghĩa khí, chứng kiến cảnh thực dân Pháp nổ súng xâm lược, lập bộ máy cai trị hà khắc và tay sai bóc lột nhân dân Nam Bộ, hai ông đã sớm nung nấu ý chí đánh đuổi ngoại xâm.

Khoảng năm 1872, hưởng ứng phong trào kháng Pháp của nhân dân Nam Bộ, hai anh em Đỗ Thừa Luông và Đỗ Thừa Tự đã đứng lên dựng cờ khởi nghĩa. Tận dụng địa hình hiểm trở bưng biền, kênh rạch chằng chịt và rừng đước, rừng tràm bao bọc, hai ông chọn vùng Cái Chanh làm trung tâm xây dựng căn cứ kháng chiến. Dưới sự chỉ huy mưu lược của hai vị thủ lĩnh, nghĩa quân đã đào hào đắp lũy, tự rèn đúc vũ khí thô sơ như giáo mác, cung nỏ, súng thần công tự chế, đồng thời tập hợp đông đảo nông dân, thợ rừng yêu nước trong vùng tham gia nghĩa binh.

Từ căn cứ Cái Chanh, nghĩa quân họ Đỗ đã tổ chức nhiều trận phục kích, tập kích bất ngờ vào các đồn bốt, thuyền tuần tiễu của giặc Pháp và bọn ác ôn tay sai trên các tuyến sông rạch cửa ngõ thị xã Cà Mau, tiêu hao nhiều sinh lực địch. Trước sự phát triển mạnh mẽ của nghĩa quân, thực dân Pháp đã điều động lực lượng viễn chinh thiện chiến cùng tàu chiến, đại bác phối hợp với bọn chỉ điểm mở nhiều cuộc hành quân càn quét quy mô lớn nhằm san phẳng căn cứ Cái Chanh.

Trong một trận chiến đấu giáp lá cà không cân sức để bảo vệ chiến lũy và che chắn cho dân làng rút lui, hai anh em Đỗ Thừa Luông và Đỗ Thừa Tự đã chỉ huy nghĩa quân kiên cường đánh trả đến hơi thở cuối cùng trước khi anh dũng hy sinh.

Cuộc khởi nghĩa Cái Chanh của hai anh em Đỗ Thừa Luông – Đỗ Thừa Tự tuy chưa đi đến thắng lợi cuối cùng do tương quan lực lượng, nhưng đã tạc vào lịch sử Đất Mũi một biểu tượng sáng ngời về tinh thần quật khởi chống ngoại xâm. Tinh thần xả thân vì quê hương của hai ông đã mở đầu cho truyền thống cách mạng kiên trung của vùng đất Cái Chanh – Hòa Thành, nhắc nhở thế hệ thanh niên hôm nay luôn ghi nhớ cội nguồn và trân trọng từng tấc đất quê cha đất tổ.