Khí phách Yên Bái

Đầu thế kỷ XX, khi nhiều phong trào yêu nước lần lượt thất bại, một lớp thanh niên Việt Nam vẫn tìm kiếm con đường giành lại độc lập. Trong số đó có Nguyễn Thái Học, một trong những người sáng lập và lãnh đạo Việt Nam Quốc dân Đảng.

Nguyễn Thái Học sinh năm 1902 tại Vĩnh Phúc. Ông sớm tham gia hoạt động chính trị và cùng những người đồng chí thành lập Việt Nam Quốc dân Đảng năm 1927.

Sau vụ thực dân Pháp đàn áp mạnh tổ chức, lãnh đạo Việt Nam Quốc dân Đảng quyết định tiến hành khởi nghĩa. Đêm 9 rạng sáng 10-2-1930, cuộc khởi nghĩa nổ ra tại Yên Bái; một số địa phương khác tiến hành khởi nghĩa vào những ngày sau. Tuy nhiên, do sự chuẩn bị gặp nhiều khó khăn và việc phối hợp không đồng nhất, cuộc nổi dậy nhanh chóng bị quân Pháp đàn áp.

Nguyễn Thái Học bị bắt và bị đưa ra xét xử. Tại phiên tòa, ông nhận trách nhiệm về cuộc khởi nghĩa và xin chịu án thay cho những người khác.

Ngày 17-6-1930, Nguyễn Thái Học cùng một số đồng chí bị xử tử tại Yên Bái.

Cuộc khởi nghĩa không đạt được mục tiêu quân sự, nhưng cái tên Nguyễn Thái Học vẫn gắn với một thế hệ thanh niên đã lựa chọn đứng lên trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn. Câu nói “Không thành công thì thành nhân” vì thế thường được nhắc cùng câu chuyện về ông và Khởi nghĩa Yên Bái.