Khi quê hương bị chia đôi và ý chí sắt đá của người dân Long An

Nỗi đau chia cắt và lằn ranh nghiệt ngã của lịch sử

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", nhân dân Việt Nam những tưởng sẽ được sống trong cảnh hòa bình, độc lập hoàn toàn. Thế nhưng, do mưu đồ của các thế lực đế quốc, vĩ tuyến 17 với dòng sông Bến Hải đã trở thành giới tuyến quân sự tạm thời, chia cắt Việt Nam thành hai miền Nam – Bắc. Tại miền Nam, chính quyền tay sai nhanh chóng được dựng lên, thực hiện những chính sách đàn áp khốc liệt nhằm tiêu diệt phong thực dân và cắt đứt mọi liên lạc với miền Bắc xã hội chủ nghĩa.

Khi quê hương bị chia đôi, hàng triệu gia đình rơi vào cảnh ly tán. Những người con ưu tú xuống tàu ra Bắc tập kết mang theo lời hứa hai năm trở về, trong khi những người ở lại phải đối mặt với mạng lưới mật vụ, đồn bốt và các chiến dịch "tố cộng, diệt cộng" dã man. Tại vùng đất Long An, nơi giáp ranh với các căn cứ kháng chiến quan trọng, sự kìm kẹp của địch càng trở nên nghẹt thở. Những xóm làng thanh bình vùng Đồng Tháp Mười hay ven sông Vàm Cỏ Đông bỗng chốc trở thành bãi chiến trường, nơi mỗi tấc đất đều thấm đẫm mồ hôi và máu của những người dân bám làng giữ đất.

Mẹ Trần Thị Viết – Chân dung người mẹ giữ lửa giữa lòng địch

Trong những năm tháng quê hương bị chia đôi, hình ảnh Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Viết tại xã Tuyên Bình Tây, huyện Vĩnh Hưng, tỉnh Long An chính là biểu tượng cao đẹp nhất cho tinh thần bám trụ kiên cường. Mẹ sinh năm 1892, sống qua ba thế kỷ và là nhân chứng sống cho những thăng trầm của dân tộc. Ngay từ thời kháng chiến chống Pháp, mẹ đã nếm trải nỗi đau mất mát khi con trai cả là anh Nguyễn Văn Liễng hy sinh vào năm 1953.

Khi miền Nam bước vào giai đoạn bị kìm kẹp sau năm 1954, các con trai khác của mẹ là Nguyễn Văn Anh, Nguyễn Văn Kiểng, Nguyễn Văn Tạo, Nguyễn Văn Yến lần lượt rời nhà tham gia cách mạng. Dù bị chính quyền địa phương đưa vào diện theo dõi đặc biệt, buộc mỗi tháng phải đi "học tập" một tuần tại trung tâm quận vì có con thoát ly, mẹ vẫn một lòng sắt son với lý tưởng. Nhiều đêm, mẹ cặm cụi thắp đèn lồng làm tín hiệu dẫn đường cho cán bộ vào làng hoạt động ngay dưới mũi súng quân thù tại đồn Cả Rưng. Khi bị truy hỏi, mẹ thản nhiên trả lời chờ cháu đi chơi về khuya, nhưng thực chất mỗi ngọn đèn của mẹ chính là sự khẳng định: dù đất nước có chia đôi, lòng dân vẫn hướng về cách mạng.

Tinh thần Rừng Rong và sức mạnh phá tan xiềng xích

Sức mạnh để nhân dân miền Nam vượt qua nỗi đau chia cắt còn đến từ những lời thề sắt đá của thế hệ trẻ. Tại Trảng Bàng, Tây Ninh, 27 thanh niên yêu nước của Hội thề Rừng Rong đã cùng nhau cắt máu ăn thề dưới Quốc kỳ trang nghiêm vào đêm 30 Tết năm 1946. Những lời thề như: "Độc lập hay là chết!", "Dù đầu râu tóc bạc vẫn còn chiến đấu!" đã trở thành kim chỉ nam cho hành động của họ suốt những năm tháng quê hương bị chia cắt.

Trong bối cảnh miền Nam bị kìm kẹp, những người anh hùng như Huỳnh Văn Đảnh tại xã Đức Tân, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An đã dùng tài năng và lòng dũng cảm để bảo vệ nhân dân. Là một "nhà thiện xạ" lừng danh, anh hùng Huỳnh Văn Đảnh đã cùng đồng đội chiến đấu 134 trận, diệt hàng trăm tên địch. Năm 1962, khi địch càn quét đốt cháy 90 ngôi nhà để lập ấp chiến lược, anh đã cùng chi bộ lãnh đạo nhân dân xây dựng lại toàn bộ nhà cửa ngay trong đêm để tiếp tục bám trụ rào làng chiến đấu. Với những con người như anh Đảnh, sự chia cắt địa lý không thể ngăn cản ý chí thống nhất, và mỗi viên đạn anh bắn ra đều mang theo khát vọng xóa bỏ giới tuyến để non sông nối liền một dải.

Gia tài của lòng yêu nước và sự kế thừa

Sau 21 năm ròng rã chờ đợi và chiến đấu, ngày 30/4/1975 đã mang lại niềm vui thống nhất trọn vẹn. Những cuộc chia ly từ năm 1954 cuối cùng cũng có hồi kết. Tuy nhiên, đối với Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Viết, cái giá của hòa bình là vô cùng lớn lao khi 7 người con trai của mẹ đã anh dũng hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Mẹ đã sống đến 119 tuổi, để lại cho đời gia tài là gần 500 con cháu và một tinh thần bất khuất.

Câu chuyện về mẹ Viết, người mẹ đã hai lần đứng ra làm đám cưới cho con dâu Phan Thị Thép vì thương cảnh con sớm khuya vò võ một mình giữa thời chiến, chính là minh chứng cho tình người cao đẹp vượt lên trên mọi nghịch cảnh của chiến tranh. Nhìn lại giai đoạn "Khi quê hương bị chia đôi", mỗi người dân địa phương hôm nay càng thêm tự hào về truyền thống "Trung dũng kiên cường" của mảnh đất Long An.

Hôm nay, khi giới tuyến vĩ tuyến 17 chỉ còn là một di tích lịch sử, thế hệ trẻ và nhân dân địa phương nguyện tiếp nối ngọn lửa của cha ông. Chúng ta ghi nhớ công ơn của những người mẹ anh hùng như mẹ Viết, những chiến sĩ quả cảm như Huỳnh Văn Đảnh và các thành viên Hội thề Rừng Rong. Hãy sống, học tập và làm việc hết mình để xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh, xứng đáng với sự hy sinh của những người đã dùng máu xương để hàn gắn vết thương chia cắt của dân tộc.