KHÍ TIẾT CỦA NGƯỜI CỘNG SẢN TRẺ TUỔI
Nguyễn Đức Cảnh là một trí thức uyên bác, một nhà lãnh đạo xuất sắc của giai cấp công nhân Việt Nam trong những ngày đầu thành lập Đảng. Ông là người trực tiếp lãnh đạo phong trào đấu tranh của công nhân xi măng Hải Phòng và là Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ khi mới 22 tuổi.
Tháng 4/1931, khi đang đi công tác tại Vinh (Nghệ An), do sự phản bội của chỉ điểm, Nguyễn Đức Cảnh bị thực dân Pháp bắt giữ. Biết ông là nhân vật chóp bu của Đảng, mật thám Pháp dùng mọi cực hình tra tấn man rợ, từ kẹp điện, đổ nước xà phòng đến đánh đập tàn nhẫn ngày đêm. Nhưng thân hình gầy gò của người thanh niên 23 tuổi ấy chứa đựng một tinh thần thép. Ông kiên quyết không khai báo, chỉ giữ một thái độ im lặng khinh bỉ trước kẻ thù.
Không moi được thông tin, chính quyền thực dân kết án tử hình ông và chuyển về giam tại xà lim án chém Hỏa Lò (Hà Nội), sau đó đưa về Hải Phòng để thi hành án. Trong những ngày tháng cuối cùng chờ đợi cái chết, trong căn xà lim tối tăm, hôi hám, Nguyễn Đức Cảnh đã dùng chút ánh sáng le lói qua khe cửa để viết một tài liệu quan trọng mang tên "Công nhân vận động". Ông viết bằng bút chì lên những mảnh giấy lộn nhặt được, đúc kết những kinh nghiệm quý báu về phong trào công nhân để truyền lại cho các đồng chí bên ngoài.
Khi giấy hết, ông cắn ngón tay lấy máu, dùng than viết lên tường đá của xà lim những vần thơ tuyệt mệnh đầy khí phách, gửi gắm niềm tin vào ngày mai tươi sáng của dân tộc:
"Tấm thân này xin hiến cho Đảng
Cõi mạng này xin ném cho đời...".
Sáng sớm ngày 31/7/1932, Nguyễn Đức Cảnh cùng đồng chí Hồ Ngọc Lân bị giải ra pháp trường Hải Phòng. Đứng trước máy chém, hai ông ung dung mỉm cười, động viên nhau giữ vững khí tiết. Không đợi đao phủ ra tay, Nguyễn Đức Cảnh tự mình bước lên bệ máy chém, dõng dạc hô to: "Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm! Cách mạng Đông Dương thành công muôn năm!". Tiếng hô ấy làm rung chuyển cả pháp trường, khiến những tên lính lê dương cũng phải cúi đầu rùng mình kính sợ. Ông ra đi khi tuổi đời mới 24, để lại một tượng đài bất khuất về lý tưởng cộng sản.
Sự hy sinh của Nguyễn Đức Cảnh là một minh chứng hùng hồn cho sức mạnh của lý tưởng. Ở độ tuổi 24 rực rỡ nhất, ông đã gác lại mọi thú vui cá nhân để hiến dâng trọn vẹn cho cách mạng, đối mặt với cái chết nhẹ tựa lông hồng.
Hành động viết tài liệu trong xà lim chờ chết thể hiện trách nhiệm đến hơi thở cuối cùng của người cán bộ. Tôi vô cùng kính trọng ông và xem đó là tấm gương để giáo dục học sinh: Tuổi trẻ phải có lý tưởng sống, phải biết cống hiến và không bao giờ chịu khuất phục trước gian nguy.
