Khí Tiết Đức Cố Quản Và Ngọn Lửa Kháng Pháp Bên Dòng Láng Linh
Vào những năm giữa thế kỷ XIX, khi những đoàn tàu chiến cắm cờ tam tài của thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Nam Kỳ, lòng chảo đầm lầy Láng Linh (thuộc vùng Bảy Núi, An Giang) vẫn còn là một vùng lau sậy u tậm, hoang sơ. Nhưng chính nơi đồng chua nước mặn ấy đã trở thành "pháo đài xanh" ghi dấu một thiên hùng ca bất tử của quân và dân miền Tây Nam Bộ dưới sự chỉ huy của một người anh hùng: Quản Cơ Trần Văn Thành.
Khí Tiết Đức Cố Quản Và Ngọn Lửa Kháng Pháp Bên Dòng Láng Linh
Vào những năm giữa thế kỷ XIX, khi những đoàn tàu chiến cắm cờ tam tài của thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Nam Kỳ, lòng chảo đầm lầy Láng Linh (thuộc vùng Bảy Núi, An Giang) vẫn còn là một vùng lau sậy u tậm, hoang sơ. Nhưng chính nơi đồng chua nước mặn ấy đã trở thành "pháo đài xanh" ghi dấu một thiên hùng ca bất tử của quân và dân miền Tây Nam Bộ dưới sự chỉ huy của một người anh hùng: Quản Cơ Trần Văn Thành.
Từ Võ Quan Triều Nguyễn Đến Thủ Lĩnh Gia Nghị Quân
Trần Văn Thành (người dân An Giang kính trọng gọi là Đức Cố Quản) vốn là một võ quan kiên trung của triều đình nhà Nguyễn. Nhờ giỏi võ nghệ lại thương dân, ông được phong chức Quản Cơ, nắm quyền chỉ huy Bát Binh canh giữ bờ cõi vùng biên giới Tây Nam.
Năm 1867, khi quân Pháp trắng trợn xé bỏ Hiệp ước, chiếm gọn 3 tỉnh miền Tây Nam Kỳ, triều đình Huế bạc nhược ra lệnh bãi binh. Không chịu khoanh tay làm nô lệ, Quản Cơ Trần Văn Thành cởi bỏ áo quan, trả lại binh quyền. Ông trở về quê nhà, tập hợp hàng ngàn thương nhân, nông dân và tín đồ Bửu Sơn Kỳ Hương lập ra lực lượng Gia Nghị Quân.
Ông chọn vùng đầm lầy Láng Linh — nơi có địa hình ngập nước quanh năm, cây cối rậm rạp — làm căn cứ kháng chiến lâu dài. Giữa lòng đầm lầy, nghĩa quân dựng nên Bảy Đồn kiên cố (Đồn Trồng Tắm, Đồn Hưng Trung...), tự rèn đao, đúc đạn, đắp lũy đất để nghênh đón quân thù.
Trận Sinh Tử Đầm Lầy (1873)
Sự phát triển mạnh mẽ của Gia Nghị Quân trở thành cái gai trong mắt quân Pháp. Nhiều lần chiêu bàng không thành, mùa xuân năm 1873, Pháp huy động một lực lượng khổng lồ gồm pháo hạm, bộ binh cùng quân tay sai, dưới sự chỉ huy của tên Trùm mật thám Tôn Thọ Tường và tên đại úy gác đồn Chasseloup, mở chiến dịch tổng lực càn quét vào căn cứ Láng Linh.
Ngày 19 tháng 2 âm lịch năm 1873 (tức ngày 20/03/1873), pháo hạm địch rẽ nước xả súng xối xả vào đồn Hưng Trung — trung tâm căn cứ. Mặt nước Láng Linh sôi lên ùng ục, khói đạn nghi ngút cả một vùng.
Bị vây hãm bốn bề, lực lượng chênh lệch dữ dội, nhưng nghĩa quân Gia Nghị không một ai nao núng. Từ trên các bệ pháo gỗ tự chế và chiến hào lũy đất, Đức Cố Quản Trần Văn Thành mặc áo gấm đỏ, tay tuốt gươm linh, đứng sừng sững chỉ huy nghĩa quân bắn trả quyết liệt. Tiếng hô xung phong hòa lẫn tiếng trống trận vang vọng khắp vùng đồng bãi Bảy Núi.
Trận chiến kéo dài đến tàn uổng. Khi quân Pháp vượt qua rào gai tràn vào lòng đồn, Đức Cố Quản vẫn kiên cường đứng trên bệ chỉ huy chiến đấu cho đến hơi thở cuối cùng và hy sinh oanh liệt ngay tại lòng căn cứ.
Mạch Ngầm Khí Tiết Và Ngôi Đền Bên Dòng Vinh Tế
Sự hy sinh của Quản Cơ Trần Văn Thành cùng hàng trăm nghĩa sĩ Gia Nghị đã làm rúng động khắp vùng Nam Bộ. Tuy cuộc khởi nghĩa Láng Linh - Bảy Sơn bị dập tắt, nhưng khí tiết "thà làm ma nước Nam chứ không làm vương đất Bắc" của ông đã thắp lên ngọn lửa yêu nước bùng cháy suốt những thập kỷ sau đó.
Để ghi nhớ công ơn người anh hùng, nhân dân An Giang đã góp công dựng nên Đền thờ Quản Cơ Trần Văn Thành (Dinh Sơn Trung) ngay trên vùng đất căn cứ xưa thuộc huyện Châu Phú.
Hằng năm, từ ngày 19 đến 21 tháng 2 âm lịch, hàng chục vạn người dân từ khắp các tỉnh miền Tây lại nô nức đổ về đây tham dự Lễ hội tưởng niệm Đức Cố Quản. Người dân dâng hương, cùng ăn bữa cơm nghĩa tình, uống chén nước mát miễn phí — tiếp nối truyền thống đùm bọc, quật cường mà Đức Cố Quản và nghĩa quân Gia Nghị đã để lại cho dải đất phương Nam.
