KHÍ TIẾT KIÊN TRUNG CỦA ĐÓA HOA HỒNG CÁCH MẠNG

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, hình tượng người phụ nữ Việt Nam luôn gắn liền với sự kiên cường và lòng yêu nước sắt son. Giữa lớp lớp những người con ưu tú của Đảng, đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai như một đóa hồng cách mạng rực rỡ – người nữ chiến sĩ cộng sản đầu tiên của Việt Nam hiên ngang bước ra pháp trường, giữ trọn vẹn khí tiết lẫm liệt trước máy chém của kẻ thù để dệt nên một huyền thoại bất tử.

Người nữ chiến sĩ ưu tú của quê hương Nghệ An

Đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai (tên thật là Nguyễn Thị Vịnh), sinh ngày 1 tháng 11 năm 1910 tại thị xã Vinh, tỉnh Nghệ An. Được sinh ra trên mảnh đất giàu truyền thống hiếu học và đấu tranh cách mạng, từ thuở thiếu thời, chị đã sớm tiếp thu tinh thần yêu nước. Khi mới 17 tuổi (năm 1927), chị đã hăng hái tham gia tổ chức Việt Nam Cách mạng đồng chí Hội và trở thành một trong những nhân tố cốt lõi của phong trào học sinh, sinh viên tại Vinh.

Năm 1930, đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai được chính thức kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Với tư chất thông minh và bản lĩnh chính trị sắc bén, chị được tổ chức tin tưởng giao nhiệm vụ sang Quảng Châu (Trung Quốc), làm việc tại Văn phòng Phương Đông của Quốc tế Cộng sản dưới sự chỉ dạy trực tiếp của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.

Tiếng vang tại nghị trường quốc tế và vai trò thủ lĩnh nội đô

Năm 1935, một dấu mốc vàng son trong cuộc đời hoạt động của chị diễn ra khi chị vinh dự là đại biểu chính thức đại diện cho thế hệ phụ nữ xứ thuộc địa Đông Dương tham dự và phát biểu tại Đại hội lần thứ VII Quốc tế Cộng sản ở Moscow (Liên Xô). Trên diễn đàn quốc tế lớn, người phụ nữ nhỏ nhắn của Việt Nam đã dõng dạc tố cáo bản chất bạo tàn của chủ nghĩa thực dân Pháp, đồng thời khẳng định mạnh mẽ vai trò của phụ nữ trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.

Năm 1936, đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai nhận lệnh quay trở về nước hoạt động, được phân công vào Ban Chấp hành Đảng bộ Sài Gòn - Chợ Lớn và sau đó đảm nhiệm trọng trách Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn. Giữa mạng lưới mật thám dày đặc của thực dân Pháp, chị đã mưu trí lãnh đạo phong trào đấu tranh của công nhân, tổ chức cơ sở đảng nội đô phát triển lớn mạnh, chuẩn bị lực lượng cho cuộc khởi nghĩa vũ trang.

Khí tiết lẫm liệt trước pháp trường Ngã ba Giồng

Ngày 30 tháng 7 năm 1940, ngay sau khi tham gia chủ trì Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Hóc Môn, đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai không may sa vào tay giặc Pháp. Biết chị là một lãnh đạo cốt lõi của Đảng, kẻ thù đã dùng mọi cực hình tra tấn man rợ nhất nhằm bẻ gãy ý chí của người nữ chiến sĩ. Tuy nhiên, chúng hoàn toàn bất lực trước một bản lĩnh thép. Trong ngục tối của Khám Lớn Sài Gòn, chị vẫn kiên cường tranh thủ viết tài liệu, dùng máu của mình viết lên tường xà lim những vần thơ lạc quan cách mạng.

Sau khi cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ nổ ra, thực dân Pháp đã quyết định kết án tử hình đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai nhằm dập tắt phong trào cách mạng của nhân dân ta. Sáng ngày 28 tháng 8 năm 1941, chúng áp giải chị cùng các đồng chí lãnh đạo khác ra bãi bắn Ngã ba Giồng (Hóc Môn).

Trước họng súng của quân thù, người nữ Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn dõng dạc khước từ chiếc khăn bịt mắt, ánh mắt chị hiên ngang nhìn thẳng vào kẻ thù. Khi tên chỉ huy ra lệnh hành hình, chị đã giật phắt áo ngoài, hô vang những lời đanh thép cuối cùng truyền lửa cho đồng bào: "Vững chí tiến lên, đồng bào ơi! Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm! Cách mạng Việt Nam thành công muôn năm!". Chị ngã xuống khi tuổi đời mới tròn 31, tuổi xuân rực rỡ nhất của người phụ nữ.

Tượng đài bất tử soi đường cho hậu thế

Sự hy sinh anh dũng và tấm gương kiên trung của đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai đã hòa vào lòng đất mẹ Nam Bộ, trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và tinh thần quật khởi của phụ nữ Việt Nam. Tên tuổi của chị được đặt cho nhiều đường phố, trường học lớn trên khắp cả nước, mãi mãi là niềm tự hào và ngọn đuốc sáng ngời soi đường cho thế hệ trẻ hôm nay trong công cuộc dựng xây đất nước.

Nguồn tư liệu đối chiếu lịch sử: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam.