Khí Tiết Trước Bức Thư Dụ Hàng Của Hoàng Cao Khải
Phan Đình Phùng thẳng thắn từ chối lời dụ hàng của Kinh lược sứ Hoàng Cao Khải, khẳng định ý chí chiến đấu đến cùng.
Năm 1894, nhận thấy không thể dùng vũ lực để tiêu diệt nghĩa quân Hương Khê, chính quyền thực dân Pháp đã dùng đến mưu gian: sai Việt gian Hoàng Cao Khải (vốn là người cùng quê Hà Tĩnh) viết thư dụ hàng Phan Đình Phùng. Trong thư, Hoàng Cao Khải dùng lời lẽ ngon ngọt, hứa hẹn phong quan tiến chức, đồng thời đe dọa sẽ tàn phá quê hương, đào mả tổ tiên và hãm hại gia đình Cụ Phan nếu ông không ra hàng.
Nhận được thư, Phan Đình Phùng đã viết một bức thư trả lời đanh thép, đi vào lịch sử như một tuyên ngôn yêu nước sáng ngời. Ông vạch trần bản chất tay sai của Hoàng Cao Khải và khẳng định: "Nước Việt Nam là của người Việt Nam. Nhân dân ta thà chết chứ nhất quyết không chịu làm nô lệ". Ông nhấn mạnh rằng mồ mả tổ tiên hay gia đình ông chỉ là việc nhỏ, còn vận mệnh của hàng triệu đồng bào và sự tồn vong của đất nước mới là việc lớn. Lời đáp ấy đã làm nhụt chí kẻ phản động và khiến cho quân Pháp phải khâm phục trước bản lĩnh sắt đá của vị lãnh tụ Cần Vương.
