KHI TÔI CHÔN CẤT ĐỒNG ĐỘI GIỮA MƯA BOM (1)
Hồi ức đau đớn về việc chôn cất đồng đội ngay trong lòng Thành cổ, giữa bom đạn dội xuống không ngừng – nơi ranh giới giữa sự sống và cái chết mỏng manh hơn bao giờ hết.
Ở Thành cổ Quảng Trị, cái chết không phải là điều bất ngờ. Nhưng mỗi lần đồng đội ngã xuống, nỗi đau vẫn mới nguyên, như một vết cắt không bao giờ chai sạn.
Hôm ấy, tiểu đội ông mất ba người chỉ trong một loạt pháo.
Pháo rơi dồn dập. Đất đá sập xuống hầm. Khi tiếng nổ tạm lắng, ông bò ra khỏi giao thông hào, đầu óc quay cuồng. Trước mắt ông là cảnh tượng mà suốt đời không thể quên: thằng Tùng nằm bất động, thân người bị vùi nửa dưới trong đất; Dũng thì không còn thở; còn anh Lợi – tiểu đội phó – bị mảnh pháo xuyên ngực, ánh mắt vẫn mở, như chưa kịp hiểu điều gì xảy ra.
Không có thời gian để khóc.
Chỉ huy ra lệnh phải chôn cất ngay, vì pháo có thể quay lại bất cứ lúc nào. Ở chiến trường, việc chôn cất không phải để tiễn biệt, mà là để người sống tiếp tục chiến đấu.
Họ đào vội một hố đất nông ngay sau đoạn hào sập. Xẻng bổ xuống đất nghe cộc cộc, khô khốc. Mỗi nhát xẻng như nện thẳng vào tim ông. Đất ở đây đã bị bom cày xới quá nhiều, trộn lẫn bùn, gạch vụn và cả những mảnh xương cũ.
Ông cùng một người nữa khiêng thi thể anh Lợi. Người anh nhẹ bẫng, nhẹ đến mức ông thấy sợ. Mới hôm qua thôi, anh còn ngồi bên ông, nói chuyện về ngày hòa bình, về việc sẽ về quê cưới vợ.
Không có áo quan. Không có chiếu. Chỉ có tăng võng và mấy cành cây gãy làm dấu.
Pháo lại rít lên. Một quả nổ gần đó, sức ép làm cả nhóm ngã dúi dụi. Nhưng họ vẫn tiếp tục. Chôn đồng đội giữa mưa bom – đó là việc mà không ai được phép bỏ dở.
Khi lấp đất xong, ông đứng lặng. Không có hương. Không có bia. Chỉ có một nắm đất mới, còn ướt.
Ông khẽ nói, như nói với chính mình:
– Anh em yên nghỉ nhé… Bọn tôi còn sống, sẽ đánh tiếp.
Lời hứa ấy không phải là khẩu hiệu. Nó là cách duy nhất để ông không gục ngã.
Đêm đó, ông không ngủ. Hình ảnh từng người hiện lên rõ ràng trong đầu. Ông nghĩ đến gia đình họ, đến những người mẹ sẽ mãi mãi không biết chính xác con mình nằm ở đâu.
Chiến tranh không chỉ lấy đi mạng sống. Nó còn lấy đi cả quyền được có một ngôi mộ đàng hoàng.
Nhiều năm sau, khi hòa bình, ông trở lại Quảng Trị. Đứng trước những hàng mộ thẳng tắp, ông thắp nhang và thì thầm gọi tên từng người. Ông không biết họ có nằm đúng ở đây không. Nhưng ông tin, đất này đã giữ họ lại, theo cách riêng của nó.
Và trong lòng ông, buổi chôn cất giữa mưa bom năm ấy mãi mãi là ký ức đau đớn nhất – nhưng cũng thiêng liêng nhất – của đời người lính.
