KHI TÔI ĐỌC NHẬT KÝ CHIẾN TRANH CỦA ÔNG
Cuốn nhật ký của ông được tìm thấy một cách tình cờ, trong chiếc hòm gỗ cũ đặt dưới gầm giường. Bìa đã sờn, giấy ngả màu vàng sậm, mực có chỗ đã loang vì ẩm. Trên trang đầu, ông chỉ ghi vỏn vẹn một dòng: “Viết để nhớ, không phải để kể.” Tôi mở ra, rất chậm, như thể sợ làm vỡ một điều gì đó mong manh.
Không có những trận đánh lớn như trong sách lịch sử. Chỉ là những dòng ngắn: hôm nay mưa, hôm nay đói, hôm nay mất thêm một người. Có trang chỉ ghi đúng một cái tên, rồi dừng lại. Tôi không biết đó là ai, nhưng tôi biết: người ấy đã rất quan trọng.
Có một đoạn khiến tôi phải gấp sách lại thật lâu. Ông viết về một buổi tối không trăng, cả tiểu đội ngồi trong hầm, chia nhau nửa bi đông nước. Ông ghi: “Nếu mai còn sống, sẽ về thăm mẹ của nó.” Dòng ấy bị bỏ dở, không có ngày tháng tiếp theo.
Lúc ấy, tôi mới hiểu: những điều ông không nói, ông đã viết ra rồi – nhưng không phải để cho con cháu đọc. Ông viết cho chính mình, để những khuôn mặt ấy không bị thời gian xóa mất.
Tôi khép cuốn nhật ký lại, đặt nó về chỗ cũ. Tôi không hỏi ông. Tôi chỉ lặng lẽ pha cho ông ấm trà. Ông nhìn tôi, ánh mắt như hiểu điều gì đó, rồi quay đi.
Tối hôm đó, ông vẫn ít nói. Nhưng với tôi, sự im lặng ấy đã có hình hài, có tên gọi, có cả những con chữ run rẩy của một thời tuổi trẻ không được quyền sợ hãi.
