KHI TÔI HIỂU THẾ NÀO LÀ “KHÔNG ĐƯỢC LÙI”

Trước khi ra chiến trường, ông Bùi Văn Chốn từng nghe rất nhiều lần câu nói:
“Giữ chốt, không được lùi.”

Khi ấy, ông chỉ hiểu đơn giản đó là mệnh lệnh. Một quy định quân sự như bao quy định khác. Ông chưa từng nghĩ rằng có ngày mình phải đối diện với ý nghĩa thật sự của bốn chữ ấy trong hoàn cảnh mà chỉ một bước lùi cũng có thể cứu được mạng sống của bản thân.

Hôm đó, đơn vị ông nhận nhiệm vụ giữ một điểm cao trọng yếu. Chốt nằm trên một mỏm núi trọc, phía trước là sườn dốc thoai thoải, phía sau là đường tiếp vận. Nếu chốt bị phá vỡ, tuyến phòng thủ phía sau sẽ bị đe dọa trực tiếp.

Ngay từ sáng, linh cảm đã không yên. Rừng im lặng khác thường. Chim không hót. Gió thổi cũng lạ. Người lính ở chiến trường quen với những dấu hiệu như vậy. Ai cũng hiểu: yên tĩnh quá mức thường là điềm báo.

Đến trưa, pháo bắt đầu rót. Không dồn dập, nhưng rải rác, như để thăm dò. Đất đá bắn tung. Công sự rung lên bần bật. Mỗi tiếng nổ đều khiến tim người lính giật mạnh.

Ông Chốn nằm sát trong hầm, tay ôm súng, lưng dính chặt vào đất. Mồ hôi chảy dọc sống lưng dù trời lạnh. Ông biết, nếu pháo dập tiếp, chốt sẽ bị uy hiếp nghiêm trọng.

Rồi bộ binh địch bắt đầu áp sát.

Tiếng động rất nhỏ, nhưng đủ để người lính nhận ra. Không ai ra lệnh. Tất cả tự động vào vị trí chiến đấu. Mắt căng ra nhìn từng bụi cây, từng mô đất phía trước.

Trong một khoảnh khắc rất ngắn, ông Chốn nhìn thấy bóng người di chuyển. Khoảng cách không xa. Gần đến mức ông có thể nhìn rõ hình dáng mờ mờ trong làn khói súng.

Tim ông đập dữ dội.

Trong đầu ông lúc ấy xuất hiện một ý nghĩ rất con người:
“Nếu lùi lại vài mét, mình sẽ an toàn hơn.”

Chỉ vài mét thôi.

Nhưng ngay sau đó, một ý nghĩ khác ập đến, mạnh mẽ hơn:
“Nếu mình lùi, cả chốt sẽ vỡ.”

Ông hiểu rất rõ vị trí mình đang đứng không chỉ là chỗ đứng của một người lính, mà là điểm tựa cho cả tuyến phòng thủ. Lùi một bước không chỉ là lùi của cá nhân, mà là kéo theo sự đổ vỡ dây chuyền.

Không ai hô “xung phong”. Không ai nhắc “không được lùi”. Nhưng chính khoảnh khắc ấy, ông hiểu ra:
“Không được lùi” không phải để thể hiện anh hùng, mà để giữ đất.

Ông siết chặt khẩu súng. Bắn.

Tiếng súng vang lên rất gần. Gần đến mức ông cảm nhận được sức giật truyền thẳng vào vai. Đạn bay đi, không biết có trúng hay không. Nhưng điều quan trọng là: chốt vẫn đứng.

Cuộc áp sát không kéo dài lâu. Địch rút. Rừng lại im lặng. Nhưng ông thì không còn như trước nữa.

Khi trận đánh kết thúc, ông ngồi thụp xuống, hai tay run lên không kiểm soát. Không phải vì lạnh. Mà vì vừa đi qua một ranh giới rất mỏng – ranh giới giữa bản năng sinh tồn và trách nhiệm của người lính.

Nhiều năm sau, ông Chốn nói:
“Ngày đó tôi mới hiểu, không được lùi không phải vì cấp trên nói, mà vì phía sau mình là đất nước.”

Câu nói ấy theo ông suốt cuộc đời.