KHI TÔI TRỞ LẠI THÀNH CỔ SAU 50 NĂM
Ngày trở lại Thành cổ sau nửa thế kỷ hòa bình – nơi ký ức không nằm dưới đất, mà nằm trong từng bước chân người cựu binh.
Tôi trở lại Thành cổ Quảng Trị vào một buổi sáng nhiều gió. Năm mươi năm đã trôi qua kể từ ngày tôi rời nơi này trong hình hài một chàng lính mười chín tuổi, mang trên mình vết thương và một tâm trí đầy ám ảnh. Bây giờ tôi trở lại, tóc đã bạc, lưng đã còng, bước chân chậm chạp, nhưng trái tim thì đập nhanh lạ lùng, như thể sắp gặp lại một người thân xa cách quá lâu.
Thành cổ hôm nay yên bình đến nao lòng. Cỏ xanh phủ kín những bờ tường xưa. Dòng sông Thạch Hãn lặng lẽ trôi, hiền lành như chưa từng nuốt chửng bao sinh mạng. Tiếng chuông gió leng keng đâu đó, hòa cùng tiếng bước chân du khách.
Nhưng với tôi, mỗi tấc đất ở đây đều còn nóng.
Tôi đứng rất lâu trước cổng Thành cổ. Nơi ngày xưa, tôi và đồng đội đã bò qua trong mưa bom, đạn vạch lửa ngang đầu. Bây giờ, khách tham quan chụp ảnh, cười nói. Tôi không trách. Hòa bình là như thế. Nhưng trong lòng tôi, những tiếng nổ vẫn còn vang.
Tôi bước vào trong, chậm rãi, như sợ giẫm lên ai đó. Mỗi bước chân là một ký ức trỗi dậy. Chỗ này từng là giao thông hào. Chỗ kia từng là hầm cứu thương. Chỗ kia nữa… tôi dừng lại rất lâu. Đây là nơi tiểu đội tôi từng chốt giữ, và cũng là nơi tôi mất họ.
Tùng. Dũng. Hòa. Những cái tên bật ra trong đầu, rõ ràng hơn cả tiếng gió.
Tôi cúi xuống, chạm tay vào mặt đất. Đất mát, mềm, im lặng. Nhưng tôi biết, dưới lớp đất này là xương cốt của những người mãi mãi dừng lại ở tuổi hai mươi. Họ không được già như tôi. Không được chứng kiến hòa bình. Không được trở về quê mẹ.
Tôi thắp một nén nhang. Khói bay lên, tan vào gió. Tôi khẽ nói, rất khẽ:
“Tôi đã về… thay cho tất cả.”
Năm mươi năm, Thành cổ thay đổi. Nhưng trong tôi, nó chưa từng đi qua. Tôi rời nơi này khi chiều xuống, lòng nặng trĩu. Tôi hiểu rằng: có những nơi, người ta chỉ “trở lại” bằng thân xác, còn linh hồn thì chưa từng rời đi.
