KHI TUỔI HAI MƯƠI TƯ HÓA THÀNH BẤT TỬ - NGUYỄN VĂN QUANG

Có những con người sinh ra bình dị như bao người khác, nhưng khi lịch sử gọi tên, họ lại trở thành ánh lửa soi sáng cả một thế hệ. Nguyễn Văn Quang là một người như thế.

Năm 1942, tại xã Phương Bình, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Cần Thơ, Nguyễn Văn Quang cất tiếng khóc chào đời giữa miền quê sông nước Tây Nam Bộ. Lớn lên trong những năm đất nước còn chìm trong chiến tranh, tuổi trẻ của anh sớm gắn với những biến động dữ dội của quê hương. Những cánh đồng, dòng kênh và xóm làng thân thuộc không chỉ là nơi anh sinh ra, mà còn trở thành những địa danh gắn với một thời tuổi trẻ đầy gian khổ và hy sinh.

Khi trưởng thành, Nguyễn Văn Quang không chọn cuộc sống bình yên cho riêng mình. Tháng 7 năm 1964, anh nhập ngũ và trở thành chiến sĩ thuộc Đại đội 2, Tiểu đoàn 303, bộ đội chủ lực Tây Nam Bộ. Từ một người con của miền quê Phương Bình, anh từng bước trưởng thành trong chiến đấu và được giao nhiệm vụ Tiểu đội phó. Trên những chiến trường khốc liệt, Nguyễn Văn Quang cùng đồng đội đã chiến đấu ngoan cường, lập nhiều thành tích và thể hiện tinh thần sẵn sàng hy sinh vì đồng đội, vì quê hương và Tổ quốc.

Những ngày đầu năm 1966, chiến trường Tây Nam Bộ bước vào thời kỳ vô cùng ác liệt. Và rồi ngày 8 tháng 2 năm 1966, tại khu vực kinh xáng Cò Tuất, một trận chiến đã trở thành dấu son cuối cùng trong cuộc đời người chiến sĩ trẻ Nguyễn Văn Quang.

Hôm ấy, ba tiểu đoàn địch tổ chức càn vào khu vực kinh xáng Cò Tuất. Đại đội 2 của Nguyễn Văn Quang được giao nhiệm vụ chia lực lượng để ngăn chặn cuộc càn. Trận chiến nhanh chóng diễn ra vô cùng ác liệt. Trong lúc chiến đấu, Tiểu đội trưởng hy sinh, còn Nguyễn Văn Quang cũng bị thương. Thế nhưng, thay vì rời khỏi trận địa, anh vẫn bình tĩnh chỉ huy đồng đội, tổ chức chiến đấu và đẩy lùi đợt tấn công thứ hai của địch.

Trận đánh càng kéo dài, tình thế càng trở nên khốc liệt. Cánh tay trái của Nguyễn Văn Quang bị thương dập nát. Trong hoàn cảnh ấy, anh vẫn quyết tâm tiếp tục chiến đấu và nhờ đồng đội xử lý vết thương để có thể tiếp tục cầm cự. Trên người anh lúc đó đã có ba vết thương, máu chảy nhiều khiến anh nhiều lần ngất đi. Nhưng mỗi lần tỉnh lại, Nguyễn Văn Quang lại tiếp tục chiến đấu.

Sau nhiều giờ giao tranh, tiểu đội chỉ còn lại hai người, trong khi phải chống trả với lực lượng địch gần hai tiểu đoàn. Trước tình thế ấy, Nguyễn Văn Quang đưa ra một quyết định mà có lẽ là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời mình: anh cử người đồng đội còn lại về xin chi viện, còn bản thân ở lại một mình kìm chân địch.

Một người ở lại. Một người đi tìm chi viện.

Phía trước Nguyễn Văn Quang là lực lượng địch đông hơn rất nhiều. Phía sau anh là đồng đội và trận địa cần được bảo vệ. Dù đã mang trên mình nhiều vết thương, anh vẫn tiếp tục chiến đấu, cố gắng giữ chân đối phương cho đến khi lực lượng ta có thể tới ứng cứu.

Rồi anh bị thương lần thứ tư.

Nguyễn Văn Quang đã hy sinh đúng lúc lực lượng ta vừa tới chi viện. Người chiến sĩ trẻ đã giữ lời với đồng đội bằng chính sự hy sinh của mình: anh ở lại để câu giờ, để đồng đội có thể trở về gọi chi viện, và để lực lượng ta có thêm cơ hội tiếp tục chiến đấu.

Nguyễn Văn Quang ra đi khi tuổi đời mới 24 tuổi. Một tuổi hai mươi tư lẽ ra vẫn còn rất nhiều ngày tháng phía trước, nhưng với anh, tuổi xuân đã dừng lại bên dòng kinh xáng Cò Tuất. Anh không kịp đi hết con đường của một đời người, nhưng sự hy sinh ấy đã khiến tên tuổi anh ở lại với lịch sử.

Những chiến công và tinh thần chiến đấu quên mình của Nguyễn Văn Quang đã được Nhà nước ghi nhận. Anh được tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba, cùng nhiều bằng khen và giấy khen. Ngày 17 tháng 9 năm 1967, anh được truy tặng Huân chương Quân công giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Những cánh đồng Phương Bình hôm nay đã xanh màu lúa mới, những dòng kênh năm xưa không còn vọng tiếng súng. Nhưng lịch sử không chỉ được lưu giữ trong những trang sách. Lịch sử còn sống trong tên những con đường, trong ký ức của quê hương và trong câu chuyện về những người đã dành cả tuổi trẻ cho đất nước.

Nguyễn Văn Quang là một trong những người như thế.

Hai mươi tư tuổi, anh đã khép lại cuộc đời mình giữa một trận chiến khốc liệt. Nhưng cũng chính từ đó, tuổi hai mươi tư của anh không còn thuộc về riêng anh nữa. Nó trở thành một phần của ký ức quê hương, một biểu tượng của lòng dũng cảm và sự hy sinh.

“Thời hoa lửa” không chỉ kể về chiến tranh. Đó còn là câu chuyện về một thế hệ đã sống khi đất nước cần họ, đã bước vào nơi gian khổ nhất bằng tuổi trẻ của mình và đã để lại phía sau một điều lớn hơn cả sự sống: lòng yêu nước.

Nguyễn Văn Quang đã gửi lại tuổi hai mươi tư nơi đất mẹ.

Và từ nơi ấy, tuổi hai mươi tư của anh đã hóa thành bất tử.