(GDMN) Anh hùng Hoàng Văn Thụ

Hoàng Văn Thụ (1909–1944), quê ở Lạng Sơn, là một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu của Đảng Cộng sản Đông Dương thời kỳ đầu. Đồng chí từng giữ nhiều trọng trách trong phong trào cách mạng, có những đóng góp quan trọng đối với việc xây dựng và phát triển phong trào cách mạng ở Bắc Kỳ. Tháng 8/1943, đồng chí bị thực dân Pháp bắt và giam tại Hỏa Lò. Dù phải đối mặt với những ngày tháng tù đày và cái chết đang đến gần, Hoàng Văn Thụ vẫn giữ vững khí tiết của một người cộng sản.

Trong những năm tháng hoạt động cách mạng, gian khổ và đói khát là điều thường xuyên. Có lần, Hoàng Văn Thụ cùng một người bạn ghé vào một quán bún ven đường. Vì quá đói, đồng chí đã xin thêm rau sống đến ba lần. Ra khỏi quán, người bạn ngại ngùng nhắc: “Lần sau anh đừng như thế, người ta cười cho!”. Hoàng Văn Thụ chỉ nhẹ nhàng nói: “Nhưng tôi đói quá!”

Người bạn cứ nghĩ đồng chí không còn tiền nên mới phải làm vậy. Nhưng đến tối, Hoàng Văn Thụ lại lấy tiền trong túi ra chia cho anh em. Hóa ra, dù bản thân đói đến mức phải xin thêm rau, đồng chí vẫn giữ lại tiền để giúp đồng đội. Một câu chuyện rất nhỏ nhưng cho thấy một con người luôn đặt anh em, đồng chí và công việc chung lên trước bản thân mình.

Những ngày trong xà lim Hỏa Lò cũng vậy. Biết cái chết đang cận kề, Hoàng Văn Thụ không chìm trong tuyệt vọng. Đồng chí tranh thủ từng giờ để viết những tài liệu lý luận, ghi lại kinh nghiệm vận động công nhân, phụ nữ, binh lính… như thể vẫn đang chuẩn bị cho những ngày cách mạng phía trước. Khi nghe tin một số đồng chí muốn tìm cách giảm án cho mình, đồng chí chỉ nhắn: “Các anh em đừng tốn tiền vô ích.”

Có những lúc quà bánh từ bên ngoài được gửi vào, đồng chí lại chia phần nhiều hơn cho anh em, động viên mọi người ăn để có sức chiến đấu. Trong hoàn cảnh mà mỗi người đều phải lo cho sự sống của chính mình, Hoàng Văn Thụ vẫn nghĩ đến người khác.

Rồi ngày mà đồng chí biết chắc mình phải đối diện cũng đến.

Sáng 24/5/1944, thực dân Pháp đưa Hoàng Văn Thụ ra pháp trường. Các đồng chí cách mạng đã nhiều lần tìm cách giải cứu, thậm chí lập kế hoạch cướp tù trên đường áp giải. Nhưng kế hoạch không thành. Hoàng Văn Thụ bị khóa tay, cùm chân vào sàn xe. Có lẽ hiểu rằng không thể thoát được và không muốn đồng đội tiếp tục hy sinh vì mình, đồng chí đã ra hiệu dừng lại.

Trên đường đến pháp trường, một mật thám hỏi: “Giờ phút này ông có ân hận điều gì không?”

Hoàng Văn Thụ bình thản đáp: “Không có gì phải ân hận cả.” Đồng chí nói về cuộc đấu tranh giữa những người mất nước và kẻ cướp nước, rồi khẳng định: “Cuối cùng chúng tôi sẽ thắng!”

Một cố đạo hỏi đồng chí có muốn rửa tội không. Hoàng Văn Thụ từ chối và nói rằng mình không có tội. Nếu yêu nước, cứu nước mà có tội, thì những người Pháp đang chiến đấu chống phát xít Đức cũng có tội hay sao?

6 giờ sáng, khi mặt trời vừa lên, Hoàng Văn Thụ đứng hiên ngang trước họng súng của kẻ thù. Đồng chí nhất quyết không cho bịt mắt. Và trước khi những tiếng súng vang lên, tiếng hô của người chiến sĩ cộng sản đã vang lên giữa pháp trường:

“Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm! Việt Nam độc lập muôn năm!”

Rồi đồng chí ngã xuống.

Nhưng đó không phải là sự khuất phục. Bởi người chiến sĩ ấy đã ra đi với niềm tin rằng lý tưởng mình lựa chọn nhất định sẽ thắng. Sau khi đồng chí hy sinh, các đồng chí của ông vẫn tìm mọi cách để bảo vệ thi hài. Cuối cùng, hài cốt Hoàng Văn Thụ được bí mật đưa về an táng tại Thanh Xuân, sau này được chuyển về Nghĩa trang Mai Dịch.

Hoàng Văn Thụ đã sống một cuộc đời ngắn ngủi nhưng đầy ý nghĩa: khi đói vẫn nghĩ đến đồng đội, khi đứng trước cái chết vẫn nghĩ đến đất nước, và khi ngã xuống vẫn giữ trọn niềm tin vào ngày Việt Nam độc lập. Chính sự giản dị trong cuộc sống và khí phách trong giờ phút cuối cùng đã làm nên hình ảnh bất tử của một người chiến sĩ cách mạng kiên trung.