[Khoa GDMN] - Bài thơ Luyện Thần trên sông Như nguyệt

Vào những năm 70 của thế kỷ XI, nhà Tống âm mưu xâm lược Đại Việt nhằm giải tỏa những khủng hoảng trong nước. Nhận diện được nguy cơ, Thái úy Lý Thường Kiệt đã chủ động thực hiện chiến lược "tiên phát chế nhân" – đem quân đánh sang các căn cứ quân sự Tống ở Ung Châu, Khâm Châu để phá tan chuẩn bị của địch rồi lui về phòng thủ.

Trở về nước, ông cho xây dựng một phòng tuyến sông ngòi kiên cố dọc sông Như Nguyệt (sông Cầu). Cuối năm 1076, hàng chục vạn quân Tống do Quách Quỳ và Triệu Tiết chỉ huy tràn sang nhưng bị chặn đứng hoàn toàn trước bờ nam sông Như Nguyệt. Nhiều lần vượt sông quy mô lớn của địch đều bị quân dân nhà Lý đánh bật trở lại.

Giữa lúc quân Tống mệt mỏi, hoang mang và tiến giam sinh tử, đêm đến, từ trong đền thờ Trương Hống, Trương Hát bên bờ sông, một giọng ngâm thơ vang lên hào hùng, vang vọng cả đất trời:

Nam quốc sơn hà Nam đế cư, Tiệt nhiên định phận tại thiên thư. Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm, Nhữ đẳng hành khán thủ bại hư.

Bài thơ thần như một bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của dân tộc, vừa khẳng định chủ quyền thiêng liêng, vừa giội một đòn chí mạng vào tinh thần vốn đã hoang mang của quân Tống. Ngược lại, quân dân nhà Lý sảng khoái, khí thế ngút trời.

Ngay sau đó, Lý Thường Kiệt thừa thắng mở trận tổng tấn công, đánh tan quân Tống. Với tầm nhìn của một đại chiến lược gia, ông không tiêu diệt đến cùng mà chủ động "giảng hòa" để giữ thể diện cho nước lớn, mang lại hòa bình lâu dài cho đất nước.