[KHOA GDTH]LA VĂN CẦU – NGƯỜI LÍNH CHÀO BẰNG TA TRÁI

  LA VĂN CẦU – NGƯỜI LÍNH CHÀO BẰNG TA TRÁI

                                                “Trái tim còn đập thì còn chiến đấu.”

Có những con người đi qua lịch sử không phải bằng những lời nói lớn lao, mà bằng một khoảnh khắc quyết định họ sẽ sống như thế nào trước hiểm nguy. Có những chiến công chỉ diễn ra trong vài phút nhưng đủ sức trở thành ký ức của cả một dân tộc. Và có những người lính đã để lại một phần thân thể nơi chiến trường, để đổi lấy con đường tiến lên cho đồng đội.

La Văn Cầu là một người như thế.

Sinh năm 1932 tại Cao Bằng, trong một gia đình nông dân nghèo người Tày, La Văn Cầu sớm chứng kiến những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh. Năm 1948, khi mới 16 tuổi, ông khai tăng tuổi để được gia nhập quân ngũ. Từ một chàng trai vùng biên giới, ông trở thành người lính của Quân đội nhân dân Việt Nam, từng bước trưởng thành qua những trận đánh khốc liệt.

Nhưng trong cuộc đời người chiến sĩ ấy, có một trận đánh đã trở thành dấu son không thể phai mờ: trận Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950.

Một cánh tay ở lại giữa Đông Khê

Tháng 9 năm 1950, quân ta mở Chiến dịch Biên giới. Đông Khê là một cứ điểm quan trọng trên Đường số 4, được xây dựng kiên cố và có ý nghĩa đặc biệt đối với hệ thống phòng thủ của quân Pháp.

Trong trận đánh, La Văn Cầu được giao chỉ huy một tổ bộc phá có nhiệm vụ phá hàng rào, đánh lô cốt đầu cầu và mở đường cho bộ đội tiến lên. Giữa tiếng súng, tiếng nổ và những lớp công sự kiên cố, từng bước tiến về phía trước đều phải trả giá bằng sự hy sinh.

Rồi một viên đạn khiến cánh tay phải của người chiến sĩ trẻ bị thương nặng, gần như đứt lìa.

Đó lẽ ra có thể là khoảnh khắc một con người phải dừng lại.

Nhưng La Văn Cầu không rời trận địa.

Trong tình thế sinh tử, ông đề nghị đồng đội chặt phần cánh tay bị thương để không trở thành vật cản. Sau đó, bằng cánh tay còn lại, ông tiếp tục ôm khối bộc phá nặng khoảng 12kg tiến về phía lô cốt địch. Khi đến mục tiêu, ông đưa bộc phá vào vị trí thích hợp và kích nổ, phá hủy lô cốt, mở đường cho đồng đội xung phong.

Một cánh tay đã nằm lại ở Đông Khê. Nhưng từ nơi ấy, một biểu tượng được sinh ra. Khi lòng can đảm không có nghĩa là không biết sợ

Nhắc đến La Văn Cầu, người ta thường nhớ đến hình ảnh một chiến sĩ trẻ lao về phía trước với khối bộc phá trên tay. Nhưng điều làm nên giá trị của câu chuyện không chỉ nằm ở sự phi thường của chiến công. Đằng sau người lính ấy vẫn là một con người bằng xương bằng thịt. Ông biết đau, biết hiểm nguy và biết rằng mình có thể không trở về. Chính vì thế, lòng dũng cảm càng trở nên có ý nghĩa. Dũng cảm không phải là không nhìn thấy cái chết. Dũng cảm là khi đứng trước cái chết, con người vẫn lựa chọn hoàn thành điều mình tin là cần phải làm.

Ở La Văn Cầu, sự lựa chọn ấy không chỉ dành cho riêng mình. Phía sau ông là đồng đội, là nhiệm vụ, là trận đánh và là con đường tiến công của cả đơn vị. Một người tiến lên, nhiều người có thêm cơ hội tiến lên. Một người chấp nhận mất mát, cả đội hình có thể tiếp tục. Đó là ý nghĩa sâu xa của hai chữ “đồng đội” trong những năm tháng chiến tranh. Từ chiến công Đông Khê đến danh hiệu Anh hùng

Chiến công của La Văn Cầu tại Đông Khê đã trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của tinh thần chiến đấu trong Chiến dịch Biên giới năm 1950. Ông đã tham gia nhiều trận đánh trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp và lập nhiều chiến công.

Ngày 19 tháng 5 năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất, La Văn Cầu được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cùng những chiến sĩ tiêu biểu của thời kỳ kháng chiến. Danh hiệu ấy không chỉ ghi nhận một trận đánh. Nó ghi nhận cả một tinh thần.

Tinh thần của những người lính bước vào chiến trường với vũ khí còn hạn chế nhưng với ý chí không dễ khuất phục. Tinh thần của một thế hệ đã đặt nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc lên trên những mất mát của bản thân.

Một lời chào bằng tay trái Sau chiến tranh, La Văn Cầu tiếp tục sống và công tác trong quân đội, mang trên mình thương tật của chiến trường nhưng vẫn dành nhiều tâm huyết cho việc giáo dục truyền thống cách mạng và thế hệ trẻ. Có một hình ảnh đặc biệt về ông khiến nhiều người xúc động: người lính từng mất cánh tay phải trong chiến đấu đã chào điều lệnh bằng tay trái trong suốt những năm tháng sau này. Theo Báo Quân đội nhân dân, đó là một hình ảnh đặc biệt, bởi động tác chào của quân nhân thông thường được thực hiện bằng tay phải.

Một bàn tay đưa lên.

Một lời chào.

Một cuộc đời.

Không cần nhiều lời giải thích, hình ảnh ấy đã tự kể câu chuyện của mình.

Nó nhắc rằng phía sau mỗi trang sử là những con người thật, từng chịu đau đớn thật, từng đứng trước ranh giới sống và chết.

Người anh hùng và những người trẻ hôm nay

Chiến tranh đã lùi xa. Những con đường từng in dấu chân người lính nay đã thay đổi. Những thế hệ sinh ra trong hòa bình không còn phải nghe tiếng pháo từ chiến trường, không phải sống giữa những cuộc hành quân hay những trận đánh kéo dài qua đêm. Nhưng hòa bình không phải là điều tự nhiên mà có. Đó là thành quả được xây dựng từ máu, nước mắt, tuổi trẻ và sự hy sinh của biết bao con người.

Vì vậy, nhớ về La Văn Cầu không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều quá lớn lao. Có thể bắt đầu từ việc sống có trách nhiệm hơn. Học tập nghiêm túc hơn. Biết trân trọng những người đã hy sinh cho đất nước. Biết giữ gìn lịch sử thay vì để những câu chuyện ấy trở thành những cái tên xa lạ trong sách giáo khoa. Và quan trọng nhất, biết sử dụng những năm tháng bình yên của mình để làm điều có ích.

Bởi thế hệ của La Văn Cầu đã dùng tuổi trẻ để bảo vệ một đất nước chưa có hòa bình. Còn thế hệ hôm nay có một nhiệm vụ khác: dùng tuổi trẻ để xây dựng và gìn giữ đất nước đã có hòa bình.

Một cánh tay, một lời thề, một biểu tượng

La Văn Cầu đã ra đi vào ngày 24 tháng 6 năm 2026, khép lại cuộc đời 94 năm của một người chiến sĩ đã đi qua những năm tháng dữ dội nhất của lịch sử hiện đại Việt Nam. Nhưng sự ra đi ấy không thể khép lại câu chuyện về ông. Bởi một con người có thể rời khỏi cuộc đời. Nhưng lý tưởng mà họ đã sống vì nó thì có thể tiếp tục tồn tại.

Cánh tay phải của La Văn Cầu đã nằm lại trên chiến trường Đông Khê từ năm 1950. Nhưng bàn tay trái từng đưa lên trong những lần chào điều lệnh vẫn còn trong ký ức của bao thế hệ.

Và có lẽ, đó chính là hình ảnh đẹp nhất để nhớ về người Anh hùng ấy: Một người lính mất đi một phần thân thể, nhưng không bao giờ để mất ý chí. Đông Khê đã đi qua. Chiến tranh đã đi qua. Thời gian cũng tiếp tục đi về phía trước. Nhưng câu chuyện của La Văn Cầu vẫn còn ở lại, như một lời nhắc giản dị mà mạnh mẽ rằng: Có những người đã trao tuổi trẻ cho Tổ quốc để chúng ta có thể sống tuổi trẻ của mình trong hòa bình.