KHOA KT-L_CAU CHUYEN LICH SU TRAN VAN ON

Trong không khí sục sôi của những ngày hướng tới kỷ niệm 95 năm thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, tôi – một đoàn viên đang theo học dưới mái trường Đại học Đồng Tháp – đã dành nhiều thời gian tĩnh lặng trong thư viện để lật giở những trang sử vàng. Giữa hàng ngàn gương mặt anh hùng, hình ảnh người thiếu niên có nụ cười hiền hậu nhưng ánh mắt đầy nghị lực – Trần Văn Ơn – đã chạm đến trái tim tôi một cách mãnh liệt. Tôi tự hỏi, tại sao một người con xứ dừa lại có thể khiến cả Sài Gòn rúng động vào những năm 1950? Tại sao cái tên ấy lại trở thành biểu tượng cho hàng triệu sinh viên Việt Nam suốt bấy nhiêu năm qua? Câu trả lời nằm ở chính lý tưởng sống cao đẹp của anh. Anh không chỉ là một liệt sĩ, anh là một “Người anh lớn”, người đã dùng máu của mình để viết nên tuyên ngôn về lòng yêu nước của trí thức trẻ. Tôi chọn kể câu chuyện của anh không chỉ để hoài niệm, mà để tìm thấy điểm tựa tinh thần cho chính thế hệ của mình trong thời đại mới. Trần Văn Ơn sinh ra tại mảnh đất Bến Tre đồng khởi – nơi những rặng dừa xanh ngắt không chỉ là biểu tượng của làng quê thanh bình mà còn là lũy thép che chở cho cán bộ cách mạng. Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống, các anh

chị em đều tham gia kháng chiến, ngay từ thuở thiếu thời, tâm hồn anh đã thấm đẫm nỗi đau mất nước. Tôi nhận thấy sự hình thành nhân cách của anh rất sớm, đó là sự kết hợp giữa cái chất chất phác của người miền Tây và ý chí tự cường của một dân tộc không chịu cúi đầu.

Năm 1947, khi chuyển lên Sài Gòn học tại trường Trung học Pétrus Ký (nay là Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong), anh đã nhanh chóng trở thành linh hồn của các phong trào yêu nước. Tôi thực sự khâm phục sự bản lĩnh của một chàng trai chỉ mới 16, 17 tuổi. Anh không chỉ học giỏi, thông thạo tiếng Pháp mà còn là một người vận động xuất sắc. Trong vai trò hội viên Hội Học sinh kháng chiến nội thành, anh đã khéo léo tổ chức các cuộc bãi khóa, vận động bạn bè đứng lên chống lại sự áp bức. Với tôi, sự hy sinh của anh bắt đầu từ chính những ngày tháng miệt mài gầy dựng phong trào trong lòng địch này.

Lịch sử sẽ mãi ghi nhớ ngày 9 tháng 1 năm 1950. Sài Gòn ngày ấy không hề yên ả, lửa giận bùng lên từ những trái tim thanh xuân. Hàng ngàn học sinh, sinh viên và nhân dân đã xuống đường đòi trả tự do cho những bạn bè bị bắt vô cớ. Tôi như thấy mình đang đứng giữa dòng người đông đúc ấy, cảm nhận được hơi nóng của lòng yêu nước lan tỏa khắp phố phường Sài Gòn.

Khi cuộc biểu tình tiến về phía Dinh Thủ hiến Nam Kỳ, quân thù đã hèn hạ dùng vũ lực. Làn mưa đạn và vòi rồng đã xối xả trút xuống những đôi bàn tay chỉ có bút mực. Trong thời khắc sinh tử, tôi thấy hình ảnh Trần Văn Ơn không hề run sợ. Anh dũng cảm xông lên phía trước, dùng thân mình để che chở cho các bạn nhỏ tuổi hơn, tạo điều kiện cho đồng đội rút lui an toàn. Phát súng định mệnh đã khiến anh ngã xuống khi tuổi đời mới tròn 19 – cái tuổi đẹp nhất với bao hoài bão