KHOA NGỌA NGỮ NGUYỄN VĂN CỐC – PHI CÔNG BẮN RƠI NHIỀU MÁY BAY NHẤT LỊCH SỬ.
NGUYỄN VĂN CỐC – PHI CÔNG BẮN RƠI NHIỀU MÁY BAY NHẤT LỊCH SỬ.
Nguyễn Văn Cốc (sinh năm 1942), là Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên Chánh Tổng thanh tra Quân đội; Tư lệnh Quân chủng không quân. Ông là một phi công huyền thoại của Việt Nam và là người duy nhất trên thế giới dùng MiG 21 bắn hạ 9 - 11 máy bay Mỹ trên bầu trời Bắc Việt Nam (bao gồm 2 chiếc UAV trinh sát, 1 chiếc F-102, 3 chiếc F4 và 3 - 5 chiếc F-105).
Ngày 30 tháng 4 năm 1967, ông xuất kích trong biên đội do phi công Nguyễn Ngọc làm biên đội trưởng. Trận không chiến diễn ra với các máy bay F-105 Thunderchief trên bầu trời Hòa Bình, Sơn La. Gặp thời cơ thuận lợi, sau khi biên đội trưởng bắn hạ một F-105, ông cũng chớp thời cơ bắn hạ thêm một chiếc F-105 nữa. Cả hai chiếc MiG đều về an toàn. Đây là chiếc máy bay đầu tiên ông bắn hạ, mở đầu cho thành tích của người phi công trong các cuộc không chiến trên bầu trời Bắc Việt Nam.
Theo nguyên tắc chiến thuật phi đội hai chiếc của MiG-21, số 2 chỉ có nhiệm vụ yểm trợ, quan sát đối phương giúp cho số 1 vào công kích. Nguyễn Văn Cốc cải tiến chiến thuật, cùng tham gia tiêu diệt máy bay đối phương, do đó, hiệu suất phi đội tăng lên. Trước kia do chỉ có số 1 công kích, tối đa phi đội chỉ bắn hạ được 2 máy bay đối phương (vì MiG-21 chỉ mang được 2 tên lửa). Theo chiến thuật cải tiến, phi đội của ông cao điểm có thể bắn hạ được 3 máy bay đối phương. Để đạt được điều này, số 2 phải phán đoán và hành động chớp thời cơ rất nhanh. Do chiến thuật cải tiến này, ông được đồng đội đặt cho biệt danh là Chim cắt số 2.
Chim cắt số 2 Nguyễn Văn Cốc được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 18/6/1969. Trong số 9 máy bay bị ông bắn hạ có 2 chiếc F-4, 5 chiếc F-105 và 2 máy bay trinh sát không người lái. Ông nói, thực ra bắn máy bay không người lái cũng khó, vì nó nhỏ hơn máy bay thường, lại bay rất cao.
Anh hùng, phi công Nguyễn Văn Cốc trên khoang lái máy bay.
Một kỷ niệm không thể quên trong cuộc đời của đồng chí đó là lần được gặp Bác Hồ. Năm 1969, Bác đã dự Đại hội Anh hùng-chiến sĩ thi đua của Quân chủng Phòng không-Không quân. Nhận được tin, mấy trăm người trong hội trường nín lặng chờ đợi. Bác đến, dáng cao gầy, sức khỏe có vẻ không được tốt. Cả hội trường đứng dậy vỗ tay và hô vang tên Bác. Bác bước vào, ra hiệu cho mọi người ngồi xuống.
Bác ngồi nghe Tư lệnh Phùng Thế Tài báo cáo. Sau khi nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ đại hội, Bác hướng xuống hội trường bảo “Chú Cốc đâu, lên Bác gặp”. Đồng chí ngượng nghịu bước lên, Bác bắt tay ông và hỏi: "Chú đã bắn được mấy máy bay rồi?". Đồng chí trả lời: “Dạ thưa Bác, cháu bắn được 9 cái ạ”. Bác lại hỏi: “Thế chú được tặng mấy huy hiệu của Bác rồi?”. “Dạ thưa Bác, 9 chiếc ạ”.
Bác đã biểu dương thành tích của đồng chí, cầm tay ông giơ cao và hướng xuống hội trường nói: “Năm mới, Bác chúc cho Quân chủng Phòng không – Không quân có nhiều Cốc hơn nữa”. Khoảnh khắc đáng nhớ ấy đã được phóng viên ảnh Xuân Át của báo Phòng không – Không quân ghi lại. Và bức ảnh Bác nắm tay ông đã trở thành vật kỷ niệm đáng quý nhất của đồng chí với vị lãnh tụ kính yêu, vì cuối năm đó Người ra đi mãi mãi. Năm đó đồng chí 27 tuổi, là đại biểu của Đoàn Không quân Sao Đỏ với quân hàm Đại úy - phi công và thành tích lẫy lừng bắn rơi 9 máy bay Mỹ (2 chiếc F4, 5 chiếc F105, 2 chiếc không người lái), có những trận chỉ cách nhau 2 ngày, bắn rơi 2 máy bay. Số máy bay bị đồng chí bắn hạ đang giữ kỷ lục của Không quân khi đó. Và cho đến kết thúc chiến tranh, cũng không có phi công nào của ta vượt qua con số này.
Chủ tịch Hồ Chí Minh khen ngợi phi công Nguyễn Văn Cốc tại Đại hội Anh hùng-chiến sĩ thi đua Quân chủng Phòng không-Không quân năm 1969. Ảnh Tư liệu Bảo tàng PK-KQ.
Với thành tích đặc biệt xuất sắc của mình, ngày 18/6/1969, Đại úy Nguyễn Văn Cốc được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Trong thời chiến cũng như thời bình, trên mọi cương vị, chức trách đồng chí luôn nhận và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao và được tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương chiến công hạng Nhì, Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng Ba, Huân chương Chiến sĩ Vẻ vang hạng Nhất, Nhì, Ba, Huân chương Quân kỳ Quyết thắng, 9 Huy hiệu Bác Hồ và Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng. Năm 2003, đồng chí nghỉ hưu với quân hàm Trung Tướng, chức vụ trước khi nghỉ hưu là Chánh Thanh tra Bộ Quốc phòng.
