KHOA NGOẠI NGỮ_LÊ THỊ HỒNG GẤM ĐÓA HOA BẤT TỬ GIỮA LÀN MƯA ĐẠN
LÊ THỊ HỒNG GẤM - ĐÓA HOA BẤT TỬ GIỮA LÀN MƯA ĐẠN
“Vì đất nước, ta ra đi xây đời hạnh phúc cho mai sau, thỏa lòng mong ước của Bác Hồ đêm ngày hằng mong...” (Tuổi trẻ thế hệ Bác Hồ - nhạc sĩ Triều Dâng). Câu hát ấy như xa như gần, từng chút gợi nhắc về dòng chảy lịch sử của dân tộc, nơi biết bao thế hệ đã lựa chọn “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, vì hòa bình, vì độc lập dân tộc. Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt ấy, có những bóng hình khoác màu áo lính Cụ Hồ băng qua núi rừng, cũng có những bóng áo bà ba nhẹ nhàng thấp thoáng dưới làn mưa bom bão đạn. Giữa nơi chiến trường khốc liệt ấy, nữ anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thị Hồng Gấm, như một đóa hoa rực rỡ nở rộ, trở thành một biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam – kiên cường, dũng cảm, sẵn sàng hy sinh vì nước nhà.
Lê Thị Hồng Gấm, sinh năm 1951, tại ấp Thạnh Hòa, xã Long Hưng, huyện Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho, nay thuộc ấp Thạnh Hòa, xã Long Hưng, tỉnh Đồng Tháp. Chị là người con thứ tư trong một gia đình có chín anh chị em, cha là ông Lê Văn Phước và mẹ là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Đỗ Thị Quế. Trong gia đình giàu truyền thống cách mạng ấy, hầu như ai cũng từng tham gia bộ đội, công an, cùng góp sức trong cuộc kháng chiến của dân tộc. Ngay khi còn nhỏ, chị thường được nghe kể về tấm gương hy sinh anh dũng của những người con ưu tú nơi mảnh đất Mỹ Tho như Thủ khoa Huân, Trần Xuân Hòa,... Có lẽ lớn lên trong môi trường giàu lòng yêu nước ấy, tinh thần cách mạng và ý chí chiến đấu kiên cường bất khuất đã sớm hình thành và nuôi dưỡng trong tâm hồn chị Gấm.
Tuổi thơ của chị Gấm gắn liền với những năm tháng chìm trong khói lửa chiến tranh của miền Nam. Chị lớn lên giữa tiếng bom đạn, giữa những cuộc càn quét của quân thù, giữa hình ảnh từng tấc đất quê hương ngày đêm bị dày xéo. Nhà chị nghèo, tài sản quý giá nhất của gia đình là đôi trâu để làm ruộng, rồi cũng mất đi một con do pháo địch bắn chết. Những mất mát ấy tưởng như chẳng mấy lớn lao, lại khiến cho nỗi đau và lòng căm thù giặc khảm sâu trong tâm hồn thiếu nữ tuổi trăng tròn. Đối với nhân dân thời chiến, lòng căm thù bọn giặc tàn ác không chỉ từ những trận mưa bom bão đạn, không chỉ vì người thân ngã xuống, mà còn vì cuộc sống lam lũ càng thêm khổ cực vì sự tàn phá của chiến tranh vô nghĩa.
Từ tháng 12 năm 1967 đến tháng 5 năm 1968, khi chỉ mới mười sáu tuổi, Lê Thị Hồng Gấm đã bí mật tham gia đội du kích xã và làm công tác giao liên. Công việc giao liên cực kỳ nguy hiểm, vì thường xuyên phải mang theo tài liệu mật, dẫn đường cho cán bộ cách mạng, địa bàn hoạt động vốn đã hẹp, vượt qua nhiều khu căn cứ và vành đai với những vòng kiểm soát khắc nghiệt của địch, đòi hỏi sự dũng cảm, mưu trí và bình tĩnh. Có những ngày, chị phải liên tục chuyển nhiều công văn quan trọng, băng qua những khu vực bị quân địch canh gác nghiêm ngặt, nhưng chưa bao giờ làm bước chân của chị ngừng lại. Chính sự nhạy bén, gan dạ và bình tĩnh đối mặt đã giúp chị Gấm nhiều lần an toàn bước qua cánh cửa tử thần, bảo vệ cán bộ và hoàn thành những nhiệm vụ được giao. Đến cuối năm 1968, tổ giao liên chỉ còn lại duy nhất một mình chị, có ngày phải chuyển tới 7 công văn, nhưng chị vẫn hoàn thành xuất sắc.
Tháng 12 năm 1968, chị Gấm trở thành xã đội phó, chị cùng lãnh đạo xã thuyết phục bà con cùng ở lại bám đất, bám ruộng vườn sản xuất, ủng hộ cho cách mạng. Không chỉ làm giao liên, chị còn nổi tiếng là một nữ du kích mưu trí và quả cảm. Cùng với du kích xã, chị tham gia chiến đấu 49 trận, làm bị thương 217 tên địch. Tháng 8 năm 1969, chị được cử làm trung đội phó du kích vành đai liên xã – một trong những địa bàn ác liệt nhất lúc bấy giờ, nằm sát căn cứ Đồng Tâm của Mỹ - Ngụy. Hơn 8 tháng chiến đấu, chị cùng đơn vị đánh 10 trận chiến, diệt 63 tên địch, bắn rơi một máy bay lên thẳng. Người dân xã Long Hưng khi ấy thường nhắc đến tên chị như một “kiện tướng đánh mìn”, là niềm tự hào của cách mạng, nhưng lại là nỗi khiếp sợ của quân địch mỗi khi đặt chân đến vùng đất này. Có một lần, khi phát hiện có một toán lính Mỹ đi càn quét qua địa phương, chị bí mật gài mìn phục kích. Nhờ lợi thế là thân hình bé nhỏ, chị từ trên một cây xoài cao, âm thầm quan sát. Nhận ra giữa đoàn lính có hai tên cố vấn của Mỹ, chị quyết định đánh thẳng vào đội hình trung tâm của chúng. Tiếng mìn nổ vang ấy như tiếng chuông báo tử, một tên địch chết tại chỗ, nhiều tên khác bị thương nghiêm trọng. Trận đánh ấy tạo nên một tiếng vang mãnh liệt, khiến kẻ thù hoang mang và khiếp sợ trước sự gan dạ của nữ du kích trẻ tuổi.
Không chỉ dũng cảm, Lê Thị Hồng còn là một người con hiếu thảo, giàu tình cảm và nghĩ cho nhân dân. Mỗi lần đi gài mìn, chị Gấm đều nghe lời mẹ dặn, cẩn thận hại đến người dân vô tội và trẻ nhỏ. Chính vì vậy, trong từng trận đánh, chị luôn tính toán cẩn thận từng chút một, để vừa có thể tiêu diệt địch, vừa bảo đảm an toàn cho bà con nơi đó. Có lần, nghe tin địch đi càn, chị Gấm cài mìn Claymor, thả dây ở mép kênh. Chị lại rút bớt cây trên cầu khỉ, chỉ còn lại một cây khiến cho bọn lính Mỹ - Ngụy không dám qua, buộc chúng phải lội qua con kênh ấy. Mìn nổ, hàng chục tên địch chết và bị thương. Lần khác, ở dốc cầu Ông Hổ, chị muốn đặt mìn diệt lính canh bốt cầu nhưng quá dễ lộ, nên chị hỏi ý mẹ. Bà Quế lúc bấy giờ đã nghĩ ra cách giả vờ gánh rơm khô về cho trâu ăn, ngang qua chân cầu lại “vô tình” đánh rơi đôi quang gánh, làm rơm đổ đầy ra đường. Sau khi bà dọn xong, phần rơm rơi vãi trên mặt đất còn lại là chỗ ngụy trang cho chị Gấm gài mìn. Trận đánh này, dưới sự nhạy bén, thông minh, 13 tên giặc phải đền nợ máu cho nhân dân tại nơi ấy. Hình ảnh người con gái nhỏ nhắn với chiếc áo bà ba len lỏi khắp vùng sông nước miền Tây, âm thầm từng chút góp sức chiến đấu vì quê hương, đẹp đến mức khắc sâu trong tim khiến người dân Long Hưng lúc bấy giờ.
Ngày 18 tháng 4 năm 1970, chị Gấm cùng hai người đồng đội du kích nữ đi mua lương thực để chuẩn bị cho trận đánh đêm của trung đội. Chuyến đi ấy vốn dĩ bình thường như hàng trăm chuyến đi khác giữa vùng căn cứ đầy hiểm nguy, nơi “địch và ta xen kẽ”. Khi họ đi đến giữa cánh đồng, cách căn cứ Bình Đức khoảng nửa cây số, tiếng động cơ trực thăng bất ngờ vang lên, như con quái vật gầm rú trên bầu trời. Hai chiếc máy bay HU1A của địch phát hiện ba người liền sà thấp xuống với ý định bắt sống.
Trong thời khắc sinh tử ấy, Lê Thị Hồng Gấm lập tức từ một cô gái nhỏ nhẹ, dịu dàng, trở nên bình tĩnh và quyết đoán lạ thường, thoắt cái biến mình thành một người chỉ huy đầy bản lĩnh giữa chiến trận. Chị chỉ hướng cho hai đồng đội chạy về phía vườn cây xanh phía xa, thấy đồng đội chần chừ, chị dứt khoát nói: “Tôi có thể chạy thoát được nhưng nguy hiểm cho hai chị, nếu cả ba người cùng ở lại chiến đấu thì không đủ vũ khí, thương vong vô ích. Tôi có súng sẽ ở lại chiến đấu, thu hút hỏa lực chúng, còn hai chị chạy thoát ngay đi.” Dứt lời, chị một mình bước về hướng ngược lại, thu hút toàn bộ sự chú ý của quân địch, tạo thời cơ cho đồng đội thoát hiểm.
Hai chiếc trực thăng liên tục bay quanh trên đầu chị, xả súng uy hiếp, kêu gọi chị đầu hàng. Thế nhưng, Lê Thị Hồng Gấm không hề nao núng. Khi một trong hai chiếc trực thăng sà thấp xuống định đổ quân, chị Gấm bắt chuẩn thời cơ, bình tĩnh nâng khẩu súng AR15, nhắm thẳng mục tiêu rồi nổ súng. Chiếc máy bay trúng đạn, lao xuống đất và bốc cháy giữa cánh đồng vắng, như ánh đuốc chúc mừng cho sự anh dũng của chị. Chiếc còn lại lập tức điên cuồng bắn trả như muốn trả thù rồi đổ quân bao vây. Giữa cơn mưa đạn đầy mùi khói súng ấy, chị Gấm vẫn tiếp tục chiến đấu, bắn hạ thêm nhiều tên địch đang lao về phía mình. Dưới sự chống trả quyết liệt của người nữ du kích trẻ tuổi, bọn thủ ác gần như phát điên tập trung hỏa lực bắn xối xả về bóng hình nhỏ bé ấy. Dù bị thương rất nặng, máu đỏ thấm đỏ cả một vùng đất, Lê Thị Hồng Gấm vẫn quỳ gối, tỳ vai vào đất, quyết liều mình chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Viên đạn cuối cùng đã bắn ra, chị dùng toàn bộ sức lực còn lại đập gãy khẩu súng trên tay, quyết không để vũ khí rơi vào tay kẻ thù. Chị đã hy sinh, ở tuổi mười chín, độ tuổi xuân đẹp rạng ngời của người thiếu nữ.
Trận đánh cuối cùng ấy đã trở thành một khúc hùng ca bất tử về tinh thần bất khuất của tuổi trẻ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Trong khi biết bao người vẫn còn đang say đắm trong men xuân của tuổi mười chín tươi đẹp, Lê Thị Hồng Gấm đã chọn cách dành trọn tuổi xuân ấy cho nước nhà. Hình ảnh nữ du kích nhỏ bé nhưng kiên cường giữa làn mưa bom bão đạn, giữa bao kẻ thù vây khốn đã trở thành biểu tượng đẹp đẽ rạng ngời cho lòng yêu nước và ý chí quật cường của người phụ nữ Việt Nam trong thời hoa lửa. Sự hy sinh oanh liệt của chị Gấm đã để lại trong lòng nhân dân một hình ảnh không thể phai mở về người con gái miền Nam gan dạ, thông minh, càng khẳng định thêm câu “Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh” năm nào. Chính tinh thần bất khuất, một linh hồn dũng cảm và một trái tim tha thiết hướng về hòa bình, về nhân dân ấy đã góp phần tạo nên sức mạnh cho quân và dân miền Nam trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.
Ngày 20 tháng 9 năm 1971, Lê Thị Hồng Gấm được Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng Huân chương Quân công giải phóng hạng Ba cùng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng. Chị cũng là nữ Anh hùng quân đội đầu tiên của tỉnh Tiền Giang. Sau này, tên tuổi của chị được đặt cho nhiều trường học, tuyến đường và công trình trên khắp cả nước như một cách để các thế hệ hôm nay ghi nhớ và tri ân người nữ anh hùng đã dành trọn tuổi xuân cho đất nước.
Dòng lịch sử đã trôi đi rất xa, nhưng câu chuyện về người thiếu nữ Lê Thị Hồng Gấm vẫn luôn sống mãi trong lòng nhiều thế hệ người Việt Nam. Chị giống như một đóa hoa rực rỡ nở giữa làn mưa bom bão đạn, mang theo tinh thần bất khuất và lòng yêu nước bất diệt của tuổi trẻ Việt Nam. Và có lẽ, những người hùng như chị sẽ vĩnh viễn chẳng bao giờ mất đi, bởi vì chị và những người anh hùng đã ngã xuống vì độc lập hòa bình hôm nay đã hóa thành đất, thành sông biển, thành bầu trời, thành một phần của trang sử dân tộc. Những người anh hùng đã nhuộm đỏ thắm màu cờ Tổ quốc sẽ sống mãi trong lòng nhân dân, trong những mùa xuân hòa bình của đất nước hôm nay và ngày mai.
