Khoảng Trời Còn Lại

Tôi đã đi qua gần hết cuộc đời mình, nhưng có một khoảng trời vẫn còn nguyên trong ký ức, không phai dù chiến tranh đã lùi xa hàng chục năm. Đó là khoảng trời Trường Sơn năm ấy, nơi chúng tôi – những thanh niên xung phong – sống giữa tiếng bom, bụi đỏ và những con đường luôn cần được mở trong mọi hoàn cảnh. Tôi còn nhớ rõ những ngày mưa rừng xối xả, đất trơn trượt, xe không thể qua, chúng tôi phải dùng cuốc xẻng, vai trần mà san từng mét đường để giữ mạch giao thông thông suốt, và giữa tất cả sự khắc nghiệt ấy, chúng tôi vẫn trẻ, vẫn tin rằng ngày mai sẽ tốt hơn, vẫn cười với nhau như thể cái chết là một điều gì đó rất xa xôi. Trong tiểu đội của tôi có Dũng, một chàng trai ít nói nhưng ánh mắt lúc nào cũng hướng lên bầu trời, cậu bảo rằng chỉ cần còn nhìn thấy khoảng trời phía trên rừng là còn hy vọng. Có lần tôi hỏi Dũng vì sao lại hay nhìn lên như vậy, cậu chỉ cười và nói: “Vì dưới này khói bụi quá, nhìn lên trên mới thấy mình còn đang sống”. Những ngày sau đó, Dũng luôn là người xung phong đi đầu trong những đoạn đường nguy hiểm nhất, nơi bom vừa rải xuống, đất còn nóng, nhưng chúng tôi không ai ngăn được cậu. Rồi một buổi chiều, khi chúng tôi đang mở đường qua một quả đồi bị đánh sập, máy bay địch bất ngờ quay lại, tiếng còi báo động chưa kịp vang hết thì bom đã nổ, đất đá tung lên như muốn nuốt chửng cả khu rừng, tôi bị hất văng xuống một hố sâu, khi bò lên được thì mọi thứ đã im lặng một cách đáng sợ, chỉ còn khói và những thân cây gãy đổ, tôi gọi tên Dũng đến khản cổ nhưng không ai trả lời, và tôi hiểu rằng cậu đã không còn ở đó nữa, nhưng điều kỳ lạ là giữa khoảng trời mù khói ấy, tôi vẫn thấy một mảng xanh nhỏ còn sót lại phía trên tán rừng, như ánh mắt của Dũng vẫn đang nhìn xuống chúng tôi. Sau chiến tranh, tôi trở về quê, sống một cuộc đời bình lặng, nhưng mỗi khi ngẩng đầu lên bầu trời, tôi lại nhớ đến cậu, nhớ đến ánh mắt luôn hướng lên khoảng trời trong trẻo giữa bom đạn, nhớ đến niềm tin giản dị rằng chỉ cần còn bầu trời thì con người vẫn còn hy vọng. Nhiều năm sau, tôi quay lại Trường Sơn, con đường cũ giờ đã trở thành đường lớn, hai bên phủ đầy màu xanh, không còn dấu vết của khói lửa, tôi đứng giữa nơi từng là chiến trường, ngẩng lên nhìn bầu trời rộng lớn và chợt hiểu rằng khoảng trời mà Dũng từng nói không hề biến mất, nó vẫn ở đó, chỉ là chúng tôi đã phải đánh đổi quá nhiều để giữ lại nó cho hôm nay. Và tôi nhận ra, trong tất cả những gì còn lại sau chiến tranh, quý giá nhất không phải ký ức đau thương, mà là khoảng trời bình yên mà những người như Dũng đã gửi lại cho chúng tôi bằng cả tuổi trẻ của mình.