Khoảng trống trong hồ sơ
Đinh Vưn, sinh năm 1915, dân tộc Ba Na, quê quán xã Tơ Tung, tỉnh Gia Lai. Với những đóng góp trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, ông được Nhà nước trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Ba theo Quyết định số 958 ngày 21/3/1987. Tấm huân chương là sự ghi nhận đối với những cống hiến của một người con của buôn làng trong sự nghiệp giành độc lập cho Tổ quốc.
Khoảng trống trong hồ sơ
Có những hồ sơ khiến người đọc mất nhiều thời gian.
Không phải vì chúng quá dày.
Mà vì chúng quá mỏng.
Hồ sơ của ông Đinh Vưn là một trong số đó.
Chỉ vài dòng thông tin. Một năm sinh. Một quê quán. Một phần thưởng cao quý của Nhà nước.
Rồi hết.
Không có những trang ghi chép về từng ngày tham gia cách mạng.
Không có những dòng kể về những gian khổ đã trải qua.
Không có những lời tự thuật để người đọc hình dung rõ hơn về cuộc đời ông.
Thoạt nhìn, đó là một hồ sơ còn nhiều khoảng trống.
Nhưng càng đọc, tôi càng nhận ra rằng, chính những khoảng trống ấy lại khiến lòng người lặng đi.
Bởi lịch sử của một con người không phải lúc nào cũng có thể ghi chép đầy đủ.
Có những việc đã được hoàn thành trước khi có người nghĩ đến việc lưu lại.
Có những đóng góp chỉ còn được chứng minh bằng một tấm huân chương và sự ghi nhận của Tổ quốc.
Những khoảng trống ấy không phải là điều còn thiếu.
Đó là lời nhắc nhở dành cho thế hệ sau.
Rằng có biết bao người đã cống hiến mà không để lại cho mình một cuốn hồi ký.
Có biết bao cuộc đời âm thầm đến mức lịch sử chỉ còn giữ lại một vài dòng ngắn ngủi.
Nhưng điều đó không làm cho công lao của họ nhỏ đi.
Ngược lại, nó khiến chúng ta càng phải trân trọng hơn.
Bởi mỗi khoảng trống trong hồ sơ đều được lấp đầy bằng lòng biết ơn của những người đang sống.
Khi đoàn viên, thanh niên Tơ Tung tìm hiểu về những người có công của quê hương, điều quan trọng không phải là cố gắng tưởng tượng thêm những điều không có trong tư liệu.
Điều quan trọng là biết dừng lại trước những khoảng lặng ấy để hiểu rằng: có những đóng góp lớn đến mức không thể gói gọn trong vài dòng giấy.
Có lẽ, đó chính là điều mà hồ sơ của ông Đinh Vưn để lại.
Không phải một câu chuyện hoàn chỉnh.
Mà là một khoảng trống để mỗi thế hệ tự viết tiếp bằng sự tri ân, bằng trách nhiệm và bằng những việc làm thiết thực cho quê hương.
Bởi lịch sử không chỉ được gìn giữ bằng những điều đã được ghi chép.
Lịch sử còn được gìn giữ bằng thái độ trân trọng đối với cả những điều không còn có thể kể hết.
