Khoảnh khắc định mệnh

CCB Trần Văn Hòa, dân tộc Kinh, sinh năm 1953, quê xã Vĩnh Lại, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Ông là thương binh hạng 3/4, từng trực tiếp chiến đấu trên chiến trường Cánh đồng Chum – Xiêng Khoảng, Lào trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.

Năm 1972, khi tuổi đời còn rất trẻ, chàng trai quê Phú Thọ lên đường nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế vào Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 148, Sư đoàn 316. Đơn vị sau đó được điều động sang Lào, thực hiện nhiệm vụ quốc tế, phối hợp cùng lực lượng cách mạng Lào chiến đấu tại khu vực Cánh đồng Chum – Xiêng Khoảng.

Cánh đồng Chum – nơi sự sống và cái chết chỉ cách nhau gang tấc

Trong ký ức của người lính Trần Văn Hòa, Cánh đồng Chum những năm ấy không giống một vùng đất bình yên. Đó là một chiến trường mà bom đạn có thể trút xuống bất cứ lúc nào, nơi mỗi bước chân hành quân đều phải cảnh giác với mìn, phục kích và pháo kích.

Đơn vị ông Hòa được giao nhiệm vụ giữ chốt, bảo vệ các vị trí chiến lược, phối hợp tiến công và ngăn chặn các đợt phản kích của đối phương.

Một trận đánh vào năm 1972 đã trở thành ký ức khắc sâu trong cuộc đời ông.

Trước giờ nổ súng, những người lính lặng lẽ kiểm tra súng đạn, chuẩn bị công sự. Không ai nói với ai nhiều lời. Mỗi người đều hiểu rằng trận đánh sắp tới có thể là trận đánh cuối cùng của cuộc đời mình.

Khi pháo bắt đầu dội xuống, mặt đất rung chuyển. Những tiếng nổ nối tiếp nhau xé toạc không gian. Đất đá, khói bụi và mảnh bom phủ kín trận địa. Công sự bị sạt lở, liên lạc nhiều lúc bị gián đoạn.

Sau những loạt pháo, bộ binh đối phương tổ chức tiến công. Đơn vị ông Hòa lập tức triển khai chiến đấu.

Khoảng cách giữa sự sống và cái chết khi ấy chỉ là vài bước chân.

Có người vừa còn đứng bên cạnh, chỉ vài phút sau đã nằm xuống. Có người bị thương nhưng vẫn cố giữ vũ khí. Có người cõng đồng đội bị thương chạy qua làn đạn để đưa về phía sau.

Khoảnh khắc định mệnh

Trong một đợt chiến đấu dữ dội, vị trí của ông Hòa bị hỏa lực đối phương đánh trúng. Một tiếng nổ lớn vang lên. Ông bị hất văng khỏi công sự, cơ thể bị thương nặng.

Trong khoảnh khắc tưởng như không còn hy vọng, ông chỉ nghe thấy tiếng đồng đội gọi nhau trong khói lửa.

Những người còn khả năng chiến đấu đã bất chấp nguy hiểm quay lại tìm kiếm thương binh. Ông Hòa được đồng đội sơ cứu ngay tại trận địa rồi tìm cách đưa về tuyến sau.

Vết thương khiến ông phải trải qua một thời gian dài điều trị. Sau này, những thương tích do chiến tranh để lại khiến ông được công nhận là thương binh hạng 3/4.

Nhưng điều ám ảnh ông suốt nhiều năm không chỉ là vết thương trên cơ thể.

Đó là những người đồng đội đã không thể trở về.

Những người nằm lại giữa Cánh đồng Chum

Sau trận đánh, chiến trường ngổn ngang. Nhiều công sự bị phá hủy, cây cối đổ rạp, đất đá bị cày xới. Những người lính sống sót vừa củng cố trận địa, vừa tìm kiếm đồng đội.

Có người tìm được, có người mãi mãi không thể trở về.

Những người lính ấy đến từ nhiều miền quê của Việt Nam. Họ đã cùng nhau sang Lào, cùng ăn, cùng ngủ, cùng chiến đấu và cùng chia sẻ những giờ phút sinh tử.

Ông Hòa vẫn nhớ một câu nói của người đồng đội trước một trận đánh:

“Nếu ai không trở về thì người còn sống phải nhớ lấy người đã nằm xuống.”

Và ông đã mang lời nhắn ấy theo mình suốt những năm tháng sau chiến tranh.

Trở về từ chiến trường

Sau khi điều trị thương tật và hoàn thành nhiệm vụ, CCB – thương binh Trần Văn Hòa trở về quê hương xã Vĩnh Lại, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.

Mang trên mình thương tật 3/4, cuộc sống sau chiến tranh không phải lúc nào cũng dễ dàng. Nhưng ông vẫn cố gắng vượt qua, xây dựng gia đình, lao động và tham gia các hoạt động tại địa phương.

Mỗi khi trái gió trở trời, những vết thương năm xưa lại đau nhức. Nhưng nỗi đau thể xác ấy vẫn không lớn bằng nỗi nhớ những người đồng đội đã nằm lại nơi Cánh đồng Chum.

Ông thường nhắc con cháu:

“Chúng tôi đã đi qua chiến tranh. Có người trở về với thương tật, có người không bao giờ trở về. Vì vậy, các cháu phải biết quý trọng hòa bình, biết yêu thương nhau và nhớ rằng cuộc sống hôm nay được đổi bằng sự hy sinh của nhiều thế hệ.”

Bông hoa lửa không bao giờ tắt

Nhiều năm đã trôi qua, chiến trường Cánh đồng Chum – Xiêng Khoảng giờ đây đã đổi thay. Những tiếng súng năm xưa đã lùi vào quá khứ.

Nhưng trong ký ức của CCB, thương binh Trần Văn Hòa, những ngày tháng ấy vẫn như mới hôm qua.

Đó là những ngày mà một bước chân có thể gặp mìn, một tiếng động có thể gọi pháo, một loạt đạn có thể cướp đi một người đồng đội. Đó cũng là những ngày mà tình đồng chí, đồng đội được thử thách trong hoàn cảnh khốc liệt nhất.

Ông Hòa đã trở về, mang theo thương tật suốt đời. Còn nhiều đồng đội của ông thì mãi mãi nằm lại trên đất bạn Lào.

Họ chính là những “bông hoa lửa” của một thế hệ – những người đã cháy hết mình giữa chiến trường, dùng tuổi xuân, máu và nước mắt để bảo vệ Tổ quốc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả.

Xin được tri ân người thương binh 3/4 Trần Văn Hòa và những người lính từng chiến đấu tại Cánh đồng Chum – Xiêng Khoảng; thành kính tưởng nhớ những đồng đội đã hy sinh và mãi mãi nằm lại trên đất bạn Lào.

Hòa bình hôm nay là ký ức được viết bằng máu của ngày hôm qua. Vì thế, những “bông hoa lửa” năm nào sẽ mãi được nhắc nhớ trong lòng các thế hệ hôm nay và mai sau.