Khoảnh khắc không quay lại

Đêm ở Điện Biên Phủ không giống bất kỳ nơi nào khác, không phải là bóng tối yên tĩnh mà là một thứ bóng tối nặng nề, dày đặc tiếng súng và mùi thuốc súng, mặt đất rung lên từng hồi như chính nó cũng đang chịu đựng nỗi đau của chiến tranh; Phan Đình Giót nằm ép mình xuống một hố nông, thở dốc, bùn đất bám đầy mặt, áo quần ướt sũng mồ hôi và máu, anh không nhớ mình đã bò qua bao nhiêu mét đất, chỉ biết rằng phía trước vẫn còn tiếng súng địch, một lô cốt nằm đó thấp và lì lợm như một con thú đang gầm gừ, từ trong bóng tối những tia lửa đỏ lóe lên liên tục, mỗi lần như vậy là một tràng đạn xé gió; “Không qua được đâu…” một giọng nói khàn đặc vang lên bên cạnh, Giót quay đầu lại, một đồng đội mặt tái đi, tay ôm vết thương ở vai, “Phải qua.” anh đáp ngắn gọn, “Nhưng… nó bắn kín thế kia…” người kia chưa nói hết câu thì một loạt đạn lại quét ngang, đất trước mặt tung lên như bị xé toạc, Giót im lặng, anh nhìn về phía lô cốt, khoảng cách không xa nhưng mỗi bước tiến là một mạng người, anh đã thấy quá nhiều người ngã xuống tối nay, có người vừa cười với anh cách đó không lâu, có người chưa kịp gọi tên ai, chiến tranh không cho ai thời gian để tiếc nuối; một tiếng hô vang lên phía sau “Phải phá được nó! Không thì không tiến lên được!”, mệnh lệnh không cần nhắc lại, ai cũng hiểu nhưng hiểu không có nghĩa là làm được, Giót siết chặt khẩu súng trong tay, anh thử nhích lên một chút, đạn lập tức quét tới, anh nằm xuống, tim đập mạnh không phải vì sợ mà vì anh đang nghĩ, anh nghĩ về con đường phía trước, nếu lô cốt này không bị phá cả đơn vị sẽ bị chặn lại, trận đánh có thể thất bại, anh nghĩ về những người phía sau và rồi một ý nghĩ khác đến rất nhanh, rất rõ, anh quay sang người đồng đội bên cạnh: “Nếu… tao không quay lại…” người kia sững lại “Đừng nói thế…”, Giót không cười, “Nghe này… nếu tao không quay lại… nói với mọi người… là phải tiến lên.” người đồng đội lắc đầu như muốn xua đi điều gì đó “Chúng ta cùng lên, không ai ở lại.” Giót nhìn anh một giây lâu hơn bình thường rồi gật nhẹ “Ừ.” nhưng trong ánh mắt ấy đã có điều gì đó khác, một quyết định đã được đưa ra; không ai nói thêm nữa, tiếng súng vẫn tiếp tục, Giót hít một hơi thật sâu rồi lao lên, mọi thứ diễn ra trong tích tắc, đạn bắn tới, anh lăn sang một bên rồi tiếp tục bò, khoảng cách ngắn lại, mỗi mét là một cuộc đấu, một viên đạn sượt qua nóng rát, anh không dừng, một tiếng nổ gần đó, đất đá phủ lên người, anh vẫn tiến, giờ đây lô cốt đã ở rất gần, anh có thể nhìn thấy rõ lỗ châu mai – nơi những tia lửa chết chóc đang bắn ra, anh biết mình không còn nhiều thời gian, không còn nhiều lựa chọn, trong khoảnh khắc ấy mọi âm thanh như chậm lại, tiếng súng xa dần, tiếng tim đập rõ hơn, anh nhớ về một buổi chiều rất xa, một cánh đồng, một con đường nhỏ, có thể là quê nhà, có thể chỉ là ký ức, anh không chắc nhưng nó đủ để anh biết mình đang làm gì; “Phải tiến lên.” anh tự nhủ, không phải cho riêng anh mà cho tất cả, và rồi anh đứng bật dậy, không phải để chạy trốn mà để lao tới, một bước, hai bước, đạn bắn thẳng vào anh nhưng anh không dừng, anh lao thẳng đến lô cốt và trong khoảnh khắc cuối cùng anh dùng chính thân mình bịt kín lỗ châu mai, một tiếng nghẹn lại, một khoảng lặng rồi tiếng súng im bặt chỉ trong một giây nhưng một giây ấy là đủ, “Xung phong!” tiếng hô vang lên như vỡ tung, những người lính phía sau lao lên, họ không nhìn lại, không ai có thời gian để nhìn lại nhưng tất cả đều biết có một người đã mở đường cho họ; trận đánh tiếp tục, lô cốt bị tiêu diệt, cứ điểm bị phá vỡ nhưng ở lại phía sau nơi bùn đất và khói súng còn chưa tan là một con người không còn đứng dậy nữa, sau này người ta kể lại câu chuyện ấy không phải bằng những con số mà bằng một khoảnh khắc, khoảnh khắc một con người quyết định dùng chính thân mình để đổi lấy con đường cho đồng đội, Phan Đình Giót không nói những lời lớn lao, anh chỉ hành động và chính hành động ấy đã nói thay tất cả, giữa chiến tranh có những quyết định không thể quay lại nhưng cũng chính những quyết định ấy làm nên lịch sử.