Khởi nghĩa Ba Tơ - Giá trị lịch sử và bài học kinh nghiệm

Khởi nghĩa Ba Tơ - “Điểm sáng” trong cao trào kháng Nhật cứu nước

Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Giang, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đánh giá, dù là cuộc khởi nghĩa diễn ra trong phạm vi tương đối nhỏ, nhưng khởi nghĩa Ba Tơ có vị trí rất lớn và là một biểu tượng của tinh thần chủ động, sáng tạo trong việc chuẩn bị và chớp thời cơ khởi nghĩa của Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi. Thắng lợi của Khởi nghĩa Ba Tơ và sự ra đời của Đội Du kích Ba Tơ đã mở ra cao trào kháng Nhật cứu nước, để tiến tới Tổng khởi nghĩa trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945; là một trong những “điểm sáng” điển hình của phong trào kháng Nhật cứu nước với mục tiêu “Đánh đuổi phát xít Nhật, chống lại chính quyền Nhật và chính phủ bù nhìn của bọn Việt gian thân Nhật. Phát động một cao trào kháng Nhật cứu nước mạnh mẽ để làm tiền đề cho cuộc khởi nghĩa; sẵn sàng chuyển qua hình thức tổng khởi nghĩa một khi đã đủ điều kiện”.

Đội Du kích Ba Tơ - một trong những đơn vị tiền thân của LLVT Quân khu 5

Cùng với Đội Du kích Ba Tơ, các đội du kích, đội tự vệ ở các địa phương trên địa bàn làm nòng cốt trong Tổng khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền Tháng Tám năm 1945, xây dựng lực lượng vũ trang địa phương bảo vệ chính quyền cách mạng. Các đội du kích, đội tự vệ được trang bị một số vũ khí, được huấn luyện quân sự và có tổ chức chỉ huy chặt chẽ.

Đội Du kích Ba Tơ là đội vũ trang tập trung đầu tiên do Đảng Cộng sản Đông Dương tổ chức, lãnh đạo, giáo dục ở Nam Trung Bộ; được tổ chức hết sức chặt chẽ, kỷ luật nghiêm, có kinh nghiệm chiến đấu rất nổi bật ở Nam Trung Bộ, làm nòng cốt xây dựng các đơn vị vũ trang cách mạng ở nhiều tỉnh. Tuy Đội Du kích Ba Tơ chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, nhưng những cán bộ, chiến sĩ do Đội đào tạo, rèn luyện đã đi suốt chiều dài lịch sử 30 năm chiến tranh giải phóng của dân tộc; nhiều đồng chí trưởng thành, trở thành những cán bộ chủ chốt, những tướng lĩnh tài năng của Quân đội ta. Đội Du kích Ba Tơ là một trong những đơn vị tiền thân của lực lượng vũ trang Quân khu 5. Cùng với Đội Du kích Ba Tơ, các đội du kích, đội tự vệ khác ở các địa phương cũng góp phần to lớn xây dựng, phát triển phong trào cách mạng và lực lượng vũ trang Quân khu 5.