Khởi nghĩa của người Mường Động (Lạc Sơn) chống thực dân Pháp (1886–1890)

Lãnh đạo chính của cuộc khởi nghĩa là Đinh Công Tráng và Phạm Bành, những người đã tổ chức cuộc khởi nghĩa Ba Đình nổi tiếng ở Thanh Hóa. Mặc dù cuộc khởi nghĩa Ba Đình diễn ra ở Thanh Hóa, nhưng hoạt động của các lãnh tụ này có ảnh hưởng và liên kết với phong trào đấu tranh của người Mường ở các khu vực lân cận, bao gồm cả Mường Động. Ngoài ra, các Lang đạo địa phương người Mường, tiêu biểu là Quách Điêu, một trí thức người Mường uy tín, dòng dõi quan Lang, thông thạo Hán văn, cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức và tập hợp lực lượng tại địa phương. Diễn biến và kết quả

• Giai đoạn 1886-1887 (Giai đoạn mạnh mẽ): Cuộc khởi nghĩa bùng nổ mạnh mẽ, tích cực hưởng ứng chiếu Cần Vương. Nghĩa quân đã gây nhiều khó khăn cho quân Pháp và chính quyền phong kiến tay sai ở địa phương. Họ kiểm soát nhiều vùng rộng lớn ở Lạc Sơn và các khu vực lân cận.

Cuộc khởi nghĩa thể hiện tinh thần yêu nước, chống giặc kiên cường của đồng bào các dân tộc thiểu số ở miền núi phía Bắc, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc chung của cả nước.