Khởi nghĩa giành chính quyền năm 1945
Mùa thu năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Quảng Trị đã đồng loạt nổi dậy đập tan bộ máy chính quyền tay sai. Tỉnh Quảng Trị hoàn toàn được giải phóng trong niềm hân hoan của toàn dân.
Cách mạng tháng Tám năm 1945 là một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc. Tại Quảng Trị, khí thế khởi nghĩa sục sôi từ khắp các vùng nông thôn hẻo lánh đến trung tâm thị xã. Ngay từ giữa tháng 8, các lực lượng quần chúng đã được vũ trang, sẵn sàng chờ lệnh. Ngày 23 tháng 8 năm 1945, lệnh khởi nghĩa được ban bố, hàng vạn người dân cùng lực lượng tự vệ đã rầm rập tiến về các cơ quan đầu não của chính quyền bù nhìn tại tỉnh lỵ. Trước sức mạnh áp đảo của quần chúng, lực lượng lính bảo an và các quan lại tay sai đã phải đầu hàng và giao nộp vũ khí. Chính quyền cách mạng được thành lập, đánh dấu bước ngoặt lớn đưa người dân từ thân phận nô lệ trở thành những người làm chủ vận mệnh quê hương.
