KHỞI NGHĨA GIÀNH CHÍNH QUYỀN Ở SA ĐÉC
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã mở ra kỷ nguyên độc lập dân tộc và chính quyền của nhân dân trên cả nước. Hòa cùng khí thế tổng khởi nghĩa, nhân dân thị xã và tỉnh Sa Đéc đã vùng lên giành chính quyền thắng lợi, góp phần cùng nhân dân Nam Bộ và cả nước xóa bỏ bộ máy thống trị của chế độ thực dân, phong kiến.
Sau khi Nhật Bản tuyên bố đầu hàng Đồng minh ngày 15/8/1945, Ban lãnh đạo cách mạng ở Sa Đéc nhanh chóng quán triệt chủ trương tổng khởi nghĩa của Đảng và Lệnh Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945. Các tổ chức Việt Minh và đoàn thể cứu quốc khẩn trương tuyên truyền, vận động quần chúng, xây dựng lực lượng tự vệ, chuẩn bị các điều kiện để tiếp quản chính quyền khi thời cơ đến.
Trong những ngày cuối tháng 8 năm 1945, dưới sự lãnh đạo của tổ chức Việt Minh, đông đảo nhân dân, thanh niên, công chức, nông dân và các tầng lớp yêu nước đã tổ chức mít tinh, biểu dương lực lượng và tiến hành tiếp quản các cơ quan hành chính. Trước khí thế mạnh mẽ của quần chúng cách mạng, chính quyền cũ nhanh chóng tan rã hoặc trao lại quyền quản lý cho lực lượng cách mạng. Cuộc khởi nghĩa diễn ra thuận lợi, giành thắng lợi nhanh chóng và hạn chế được tổn thất.
Sau khi giành chính quyền, chính quyền cách mạng được thành lập và khẩn trương triển khai các nhiệm vụ cấp bách như giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ tài sản của nhân dân, củng cố các đoàn thể quần chúng, xây dựng lực lượng tự vệ và tổ chức thực hiện các chủ trương của Chính phủ lâm thời. Nhân dân Sa Đéc tích cực tham gia xây dựng chính quyền mới, góp phần ổn định tình hình chính trị - xã hội trong những ngày đầu sau Cách mạng Tháng Tám.
Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Sa Đéc có ý nghĩa quan trọng đối với phong trào cách mạng ở khu vực miền Tây Nam Bộ. Đây là kết quả của quá trình chuẩn bị lâu dài của các tổ chức cách mạng, sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng và tinh thần đoàn kết, yêu nước của nhân dân địa phương.
Không lâu sau đó, ngày 23/9/1945, thực dân Pháp nổ súng tái chiếm Nam Bộ. Nhân dân Sa Đéc tiếp tục tham gia Nam Bộ kháng chiến, nhanh chóng chuyển từ đấu tranh giành chính quyền sang cuộc kháng chiến bảo vệ nền độc lập vừa giành được. Nhiều cán bộ, chiến sĩ và nhân dân địa phương đã anh dũng chiến đấu, xây dựng lực lượng và góp phần hình thành các căn cứ kháng chiến ở vùng Đồng Tháp Mười.
Ngày nay, sự kiện khởi nghĩa giành chính quyền ở Sa Đéc năm 1945 là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử cách mạng của Đồng Tháp. Truyền thống yêu nước, đoàn kết và ý chí cách mạng của nhân dân Sa Đéc tiếp tục được phát huy trong công cuộc xây dựng và bảo vệ quê hương.
Ý nghĩa giáo dục
Giáo dục lòng yêu nước, niềm tự hào về truyền thống cách mạng của nhân dân Sa Đéc.
Giúp thế hệ trẻ hiểu rõ ý nghĩa của Cách mạng Tháng Tám và quá trình giành chính quyền ở địa phương.
Khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân trong sự nghiệp cách mạng.
Bồi dưỡng ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Góp phần giữ gìn và phát huy giá trị lịch sử của phong trào cách mạng trên quê hương Đồng Tháp.
Nguồn tham khảo chính thống
Tỉnh ủy Đồng Tháp, Lịch sử Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp.
Thành ủy Sa Đéc, Lịch sử Đảng bộ thành phố Sa Đéc (và các ấn phẩm kế thừa lịch sử Đảng bộ tỉnh Sa Đéc trước đây).
Viện Lịch sử Đảng, Lịch sử Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Bảo tàng Đồng Tháp, tư liệu về Cách mạng Tháng Tám trên địa bàn tỉnh.
Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, các công trình nghiên cứu về Cách mạng Tháng Tám và lịch sử Đảng bộ địa phương.
