KHỞI NGHĨA GIÀNH CHÍNH QUYỀN VỀ TAY NHÂN DÂN

Từ đầu năm 1945, tình hình chiến tranh thế giới chuyển biến mau lẹ, quân Đồng Minh giành thắng lợi dồn dập. Ở Viễn Đông, phát xít Nhật bị quân Đồng Minh tấn công gây tổn thất nặng nề. Để tránh hậu hoạ quân Pháp đánh sau lưng khi quân Đồng minh đánh vào Đông Dương, đêm ngày 9/3/1945 Nhật đảo chính Pháp trực tiếp nắm quyền cai trị toàn cõi Việt Nam.

Sau khi đảo chính Pháp, phát xít Nhật dựng lên Chính phủ bù nhìn Trần Trọng Kim thân Nhật. Ở Quảng Nam, từ tỉnh đến huyện, xã, phát xít Nhật sử dụng bộ máy cai trị của thực dân Pháp, đưa Tôn Thất Gián làm tỉnh trưởng Quảng Nam, đặt lại chức danh phủ trưởng, huyện trưởng, tổng trưởng, xã trưởng để cai trị dân. Chúng tiếp tục sử dụng bộ máy mật thám Pháp, đồng thời tăng cường bọn mật thám tay sai thân Nhật để đàn áp phong trào cách mạng và thống trị nhân dân ta. Đồng thời tuyên truyền chiêu bài "độc lập giả hiệu", "thuyết Đại Đông Á", lập ban dân uỷ ở các cấp tỉnh, phủ, huyện, xã; phát triển các đảng phái phản động thân Nhật như Cao Đài, Đại Việt... hoạt động lừa bịp các tầng lớp nhân dân; chúng lập ra các tổ chức thanh niên Phan Anh, thanh niên Hướng đạo... để lôi kéo, ru ngủ thanh niên.